Van Wely en de officials

Het kwam slecht uit voor de organisatoren van de match tussen Ivantsjoek en Timman dat net vorige week de nieuwe Elo-lijst verscheen, want opeens was hun wedstrijd minder waard geworden.

Ivantsjoek was weer ingehaald door Karpov en staat nu drie, nog steeds huizenhoog boven nummer vier, Nigel Short. Timman had ook punten verloren en deelt de achttiende plaats met Jepisjin, Beljavski, Tsjernin en Hansen. Alleen Beljavski kan hij als een gelijke beschouwen. De strijd om het wereldkampioenschap zal Timman meer bezighouden dan een paar Elo-punten, maar het wordt toch tijd dat hij weer eens wat terugwint. Voor de cijfervreters geef ik de top tien: 1. Kasparov 2780 2. Karpov 2725 3. Ivantsjoek 2720 4. Short 2685 5. Anand 2670 6-10. Gelfand, Sjirov, Kamsky, Joesoepov en Salov 2655.

Geen grote verrassingen. Anand en Sjirov flink gestegen, Barejev gezakt van de vierde naar de met Nikolic en Goerevitsj gedeelde elfde plaats, zoiets verwachtten we al.

Voor Nederland is de opmars van Jeroen Piket en Loek van Wely belangrijk. Piket deelt met 2615 de 23ste plaats met Ehlvest, Granda Zuniga, Nunn en Hübner. Twee voormalige wereldkampioenskandidaten, geen slecht gezelschap. Ooit werd gesproken over de magische grens van 2600, die de wereldtop van het gemene volk scheidde. Nu is 2615 net niet genoeg voor een vaste plaats in de toptoernooien.

Het opvallendst is de plaats van Loek van Wely, 19 jaar oud. Na een jaar van prachtige successen staat hij gedeeld 84ste (met o.a. Gulko en Hort), met 2560. Er zijn in de wereld slechts drie spelers die boven hem staan en jonger zijn dan hij: Kamsky, Kramnik (16 jaar en al 46ste op de lijst) en Tivjakov. Als hij een vrouw was zou hij de beste ter wereld zijn: 1. Judit Polgar 2550 2. Cramling 2530 3. Zsuzsa Polgar 2530 - die drie doen niet mee aan het vrouwenwereldkampioenschap - 4. Tsjiboerdanidze 2485 en 5. Xie, de nieuwe wereldkampioen, 2480.

Joelfeest voor de Nederlandse schaakwereld, zou je denken, maar niet iedereen blijkt zijn geluk te beseffen. Van Wely zou meedoen in de open groep van het toernooi in Groningen. Een toernooi waar grote armoede heerst. De enige tegemoetkoming die hij kreeg was een met een andere deelnemer gedeelde hotelkamer. Toen werd hij uitgenodigd voor een sterk grootmeestertoernooi in Keulen. Hij zei Groningen af. Lang van tevoren. Geen grote klap voor de organisatie, in een open groep met 141 spelers zijn er altijd een paar die op het laatste moment afzeggen of inschrijven. Maar het bestuur van de Nederlandse schaakbond, in plaats van een gat in de lucht te springen uit blijdschap over de trainingsmogelijkheid van zijn jongste talent, sprak de kleine contractbreker bestraffend toe. Nooit, nooit meer zou zoiets mogen gebeuren, anders volgden maatregelen. Uit mijn jeugd herinner ik me strenge artikelen in het bondsblad over de lange haren van Timman en het slordige truitje van Krabbé. Met een nostalgische glimlach denken wij terug aan die waanwijze officials. Zo zal Van Wely ooit kunnen lachen bij de herinnering aan het KNSB-bestuur, maar nu nog niet. Het ergste was dat het toernooi in Keulen vervolgens niet door ging.

Piket speelt wel in Groningen, in de hoofdgroep natuurlijk. In de eerste ronde won hij van een leeftijdsgenoot die hem altijd prikkelt tot grote inspanning.

Wit Piket-zwart Brenninkmeijer

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 c7-c6 3. Pb1-c3 Pg8-f6 4. e2-e3 e7-e6 5. Pg1-f3 Pb8-d7 6. Lf1-d3 d5xc4 7. Ld3xc4 b7-b5 8. Lc4-e2 Lc8-b7 9. 0-0 a7-a6 10. e3-e4 c6-c5 In soortgelijke omstandigheden kan zwart soms de grappige variant 10...b4 11. e5 bxc3 12. exf6 cxb2 13. fxg7 bxa1D 14. gxh8D spelen, maar hier, waar wit al gerocheerd heeft, zou dat slecht zijn. 11. e4-e5 Pf6-d5 12. a2-a4 b5-b4 13. Pc3-e4 h7-h6 Misschien komt hier 13...Pf4 of 13...Pe3 in aanmerking. 14. Pf3-d2 Lf8-e7 15. Pd2-c4 0-0 16. Pc4-d6 Tot zover is alles al eerder gespeeld. Na 16...Lc6 bleek wit iets beter te staan. 16...Le7xd6 Ook dit lost de moeilijkheden niet geheel op. 17. Pe4xd6 Lb7-c6 18. a4-a5 c5xd4 19. Dd1xd4 f7-f6 20. f2-f4 Dd8-c7 21. Lc1-d2 Dc7-a7 Hij wil niet eerst op e5 slaan omdat 21...fxe5 22. fxe5 Da7 23. Txf8+ Kxf8 24. Tf1+ Kg8 25. Dxa7 Txa7 26. Lg4 vervelend voor hem zou zijn. 22. Dd4xa7 Ta8xa7 23. Tf1-c1 Maar dit is nog erger, omdat zwart nu de aanval tegen e5 moet opgeven en geen tegenspel overhoudt. Na 23...La8 is 24. Pc8 heel goed voor wit. 23...Pd7-b8 24. Tc1-c4 f6xe5 25. f4xe5 Lc6-b5 26. Pd6xb5 a6xb5 27. Tc4-c5 Zwart gaf op. Vroeg, maar niet ongerechtvaardigd.

De vrij onbekende Schmittdiel, die vorig jaar het open toernooi won, had nu in de hoofdgroep succes met een variant die door Kasparov in de mode is gekomen.

Wit Schmittdiel-zwart I. Sokolov (14-16 op de nieuwe wereldranglijst)

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. d2-d4 e5xd4 4. Pf3xd4 Lf8-c5 5. Lc1-e3 Dd8-f6 6. c2-c3 Pg8-e7 7. Lf1-c4 Pc6-e5 Kamsky kreeg in het Interpolistoernooi tegen Kasparov na 7...0-0 8. 0-0 Lb6 9. Kh1(?) Td8 goed spel. 8. Lc4-e2 Df6-g6 9. 0-0 d7-d6 10. f2-f3 0-0 11. Pb1-d2 d6-d5 12. Kg1-h1 d5xe4 13. f3xe4 Dg6-d6 14. Pd2-c4 Pe5xc4 15. Le2xc4 Pe7-g6 16. Dd1-b3 Dd6-d7 17. Pd4-e6 f7xe6 18. Le3xc5 Tf8xf1+ 19. Ta1xf1 a7-a6 20. Db3-d1 Dd7-e8 21. h2-h4 b7-b6 22. Lc5-a3 Lc8-d7 23. h4-h5 Pg6-e7 24. Dd1-g4 Kg8-h8 25. h5-h6 Pe7-g6

Zie diagram 1.

26. Tf1-f8+ De8xf8 27. La3xf8 Ta8xf8 28. h6xg7+ Kh8xg7 29. Lc4xa6 Tf8-f4 30. Dg4-g5 Ld7-c6 31. La6-d3 Tf4-f7 32. e4-e5 b6-b5 33. Kh1-g1 Lc6-d5 34. Ld3xb5 Ld5xa2 35. Lb5-e8 Tf7-f5 36. Dg5-d8 Pg6xe5 37. Dd8xc7+ Kg7-h6 38. Le8-a4 La2-d5 39. La4-c2 Tf5-h5 40. Dc7xh7+ Kh6-g5 41. Dh7-g7+ Zwart gaf op.

Tenslotte een verbluffend fragment uit een partij die de twee jonge helden van het Nederlandse schaak onlangs tegen elkaar speelden in de Belgische clubcompetitie.

Zie diagram 2.

Wit Van Wely (Anderlecht)-zwart Piket (Mechelen)

Een tijdje lijkt het alsof, zoals op Sinterklaas-clubavonden wel eens gebeurt, opeens een nieuwe schaakregel is ingevoerd: alleen agressieve slagzetten zijn nog toegestaan.

18. c4xd5 c5xd4 19. d5xe6 d4xc3 20. Le7xb4 c3xb2 21. Ta1xa5 Ta8xa5 22. e5xd7 Tc8-c1+ 23. Kf1-e2 Van Wely geeft in Schaaknieuws aan dat hij 23. Kg2 had moeten spelen. De hoofdvariant van zijn ingewikkelde analyse is 23. Kg2 Ta8 24. Le7 Pd6! 25. Pb1 Pe4 26. Tf1 Pxg5! 27. d8D+ Txd8 28. Lxd8 Pf3 29. La5 Ph4+ 30. Kg1 Pf3+ met remise. In de partij kreeg zwart een gewonnen stelling na 23...Ta5-a8 24. Th1-d1 Pe8-c7 25. Lb4-a3 Tc1xd1 26. Ke2xd1 Ta8-d8 27. La3xb2 Td8xd7.