Meesters in moeilijkheden

In de voorwaarden van een verzekering, de kleine lettertjes, staat precies beschreven welke gebeurtenissen onder de dekking vallen.

Zo'n opsomming is niet altijd helemaal duidelijk en ook niet voor iedereen acceptabel wanneer het niet tot een schadevergoeding komt. Bijna alle rechtsbijstandpolissen (rb) voor gezinnen en kleinere bedrijven draaien, volgens de branche, de zaak om en gaan uit van het principe "alles is gedekt, tenzij'. Dat lijkt helder en doorzichtig, maar wanneer je tegelijkertijd in een artikel opneemt dat je alle geschillen uitsluit die voortkomen uit de verwerving van inkomsten buiten regelmatige loondienst, dan vertroebel je voor een verzekerde de voorwaarden en zijn gevoel van zekerheid.

De rb-verzekering, een abonnement op een legertje meesters en andere in moeilijkheden gespecialiseerde fijnslijpers, geeft recht op hulp die advocaten, juristen en een bureau voor rechtshulp ook kunnen bieden. Zelfs als je zo iemand niet kan betalen, zijn er mogelijkheden hen in te schakelen; iedereen die minder dan 60.000 gulden bruto per jaar verdient, heeft tegen betaling van een eigen bijdrage recht op een door de overheid betaalde advocaat. Dat staat in de WROM, de Wet Rechtsbijstand On- en Minvermogenden, die bij de Tweede Kamer ligt om te worden bijgesteld. De overheid wil ook op dit punt haar kosten beperken.

Een rb is geen all risks verzekering die de door de verzekerde (en anderen personen op de polis) geleden schade vergoedt. De verzekeraar, of het kantoor dat de schade regelt, helpt zo goed mogelijk om de schade (of andere nadelen) van een andere partij terug te krijgen. In feite probeert de rb kleine en grote vermogens- en emotionele schades met geld te herstellen.

Wie zo'n verzekering voor zijn gezin overweegt, moet zich eerst afvragen op welke punten dekking nodig is, want er zijn verschillende polissen op de markt. Het verdient aanbeveling de opgesomde uitsluitingen, zoals vermeld in de voorwaarden en niet in een foldertje, goed met elkaar te vergelijken. Misschien is het nodig om de dekking op bepaalde punten, tegen betaling, uit te breiden. Of om haar te beperken, als een onderdeel (bij voorbeeld rb voor auto's) al elders verzekerd is. Een rb-polis is in zekere zin maatwerk.

Een paar voorbeelden. De Raad & Daad polis van DAS Rechtsbijstand, een van de grote maatschappijen in deze branche, verleent niet alleen dekking aan de verzekeringnemer, maar ook aan de echtgeno(o)t(e) of partner, inwonende en ongehuwde kinderen, niet-inwonende ongehuwde kinderen die in Nederland een dagstudie volgen, hun dienstplicht vervullen of in een verpleeginrichting verblijven en tevens inwonende (schoon)ouders. Ook adoptie-, pleeg- en stiefkinderen zijn kinderen voor de verzekering. Geen wonder dat een alleenstaande minder premie hoeft te betalen.

Voorts vallen onder de verzekering: de gemachtigde bestuurder of passagier van een voer-, of (lucht)vaartuig dat aan een van de verzekerden toebehoort en in bepaalde gevallen verwanten van een overleden verzekerde.

De DAS verleent geen bijstand bij onder meer een geschil over: de aanschaf van een tweedehands voer- of vaartuig, tenzij gekocht met schriftelijk garantie bij een officiële dealer; de verhuur of exploitatie van goederen of zaken door een verzekerde; vermogensbeheer; eigendom, bezitten en aan- of verkopen van effecten in de ruimste zin van het woord; fiscale zaken; huwelijksvermogensrecht, echtscheiding, beëindiging van een samenleving en verplichtingen tot levensonderhoud, behalve een eenmalig juridisch advies; een geval buiten Nederland; maar in bepaalde situaties wordt er wel hulp buiten ons land verleend.

Wanneer krijg je wèl hulp? De polis voor particulieren van Centraal Beheer, met de onderdelen verkeer, consument & wonen en inkomen, omschrijft dat als volgt: als tijdens de duur van de verzekering en na een wachttijd iets gebeurt waardoor een juridisch probleem ontstaat voor de verzekerde zelf. Zo'n gebeurtenis is een onverwacht voorval dat bij het sluiten van de verzekering redelijkerwijs niet te voorzien was. Voor alle gebeurtenissen geldt een wachttijd van drie maanden, behalve voor die waarvan de verzekerde het ontstaan niet kon voorzien (zoals een aanrijding) bij het afsluiten van de verzekering. Daarmee weert een verzekeraar mensen die pas een verzekering willen afsluiten als ze in moeilijkheden zijn, vergelijkbaar met huiseigenaren die gauw een brandverzekering nemen als hun huis afbrandt.

De premies voor de verschillende privé polissen lopen uiteen van 100 tot 300 gulden per jaar. Niet zeker is of de duurste polis ook de beste is. Vergelijking van voorwaarden en eigen omstandigheden blijft nodig. Het zal duidelijk zijn dat een advocaat of andere jurist geen uitsluitingen kent. Die klapt voor alle zaken zijn of haar notebook computertje open.