Foto: MOSKOU - De Russische president Boris ...

Foto: MOSKOU - De Russische president Boris Jeltsin (op de rug gezien) krijgt het gebruik uitgelegd van het "atoomkoffertje'.

Jeltsin beschikt daarmee nu over dezelfde bevoegdheden op nucleair gebied als Michail Gorbatsjov bezat. Het koffertje bevat, zo wordt in het westen aangenomen, niet de spreekwoordelijke "rode knop' waarmee de drager van de koffer in zijn eentje de strategische raketstrijdmacht kan lanceren, maar lanceercodes waarmee deze raketten in laatste instantie vrijgegeven kunnen worden, nadat daartoe eerst andere voorbereidende maatregelen genomen zijn. Het koffertje wordt daarom beschouwd als de laatste - politieke - schakel in een uitgebreide keten van veiligheidsmaatregelen, die moeten voorkomen dat kernraketten per abuis worden gelanceerd. Het westen past een vergelijkbaar systeem toe. In het westen ontstond bezorgdheid toen duidelijk werd dat de putschisten zich in die tijd van het koffertje hadden meester gemaakt. In de Sovjet-Unie is daarop meerdere malen verzekerd dat hierdoor nooit gevaar heeft bestaan, omdat het Sovjet-leger nooit zou hebben meegewerkt aan het voorbereiden van lanceringen. Ook bij het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in onafhankelijke republieken is de nucleaire veiligheid nooit in gevaar geweest, zo verzekerde Gorbatsjov in zijn afscheidsrede nog. De Verenigde Staten en de NAVO hebben krachtig aangedrongen op een "eenhoofdig bevel' over de Sovjet-kernmacht - in tegenstelling tot de gedeelde besluitvorming waarop de Oekraïne, Rusland en Wit-Rusland aanvankelijk leken af te stevenen. Het kernwapenarsenaal zou tevens geconcentreerd moeten zijn op Russisch grondgebied. Beide zaken lijken nu te gebeuren. Maarschalk Sjaposjnikov, voormalig Sovjet-minister van defensie (links), is benoemd tot opperbevelhebber van de gezamenlijke strijdkrachten van het Gemenebest en daarmee van de strategische strijdkrachten. In de republieken met kernwapens, zoals de Oekraïne, worden nu voorbereidingen getroffen voor vervoer van de wapens naar Rusland. (Foto AFP)