Briljante eenvoud in kinderopera Auw!

Opera: Auw! Door: Erik Lotichius. Regie: Aram Adriaanse; vormgeving: Herman van Elteren. Hantzen Houwert (mezzosopraan), Tom Sol (bariton) en Rein Kolpa (tenor). Muzikale leiding en piano: Maarten Hillenius, Inez Waerts-Lotichius (fluit) en Winny Pollard (klarinet). Lichtontwerp en techniek: Peter van der Hoek; produktie: De Kleine Opera Stichting i.s.m. Jeugdtheater Rataplan. Gehoord: 19-12 Bovenzaal Stadsschouwburg, Amsterdam. Herhaling: 27, 28 en 29-12 De Blauwe Zaal Stadsschouwburg, Utrecht, 2, 3, 4 en 5-1 1992 Kleine Zaal Rotterdamse Schouwburg, Rotterdam, 31-1 en 1 en 2-2 1992 Theater aan de Haven, Den Haag.

Het is niet zo simpel om in de kunst eenvoudig te zijn, maar de componist Erik Lotichius verstaat die kunst als geen ander. Zijn mini-opera Auw! is een sprookje voor alle leeftijden, gecomponeerd voor piano, klarinet, fluit en slechts drie zangers. De prikkelende muziek is ogenschijnlijk pretentieloos maar wel bijzonder effectief, en het eveneens door Lotichius geschreven libretto is in al zijn simpelheid briljant gevonden.

Auw! behandelt op originele wijze het eeuwenoude thema van de liefde. Op een binnenplaats in de stad staan sinds mensenheugenis een knoestige cactus en een sierlijke lantaarnpaal. Hun innige verstandhouding wordt wreed verstoord door de komst van een beeldschone jongeling, waar de lantaarnpaal hevig verliefd op raakt. Uit jaloezie verandert de cactus zijn rivaal met een giftige stekel in een schorpioen. De lantaarnpaal sterft haast van verdriet en haar licht dooft.

In de waan dat het nu nacht geworden is verandert de schorpioen de eens zo ordelijke binnenplaats in zijn jachtterrein. Vervaarlijk zwiepend met zijn giftige staart gaat hij op jacht naar pissebedden, duizendpoten, kakkerlakken en vette mestkevers. Dan krijgt de cactus medelijden met de ontroostbare lantaarnpaal, zodat hij de schorpioen weer in een jongeman omtovert. “Hij is er weer, hij is er weer”, zingt de lantaarnpaal stralend. “Lieve cactus, hoe kan ik je bedanken?”. “Dat komt nog wel”, bromt de cactus stekelig. “Voor jou is het leuker dan voor mij, alles begint weer van voren af aan.”

Maar het leven is hem gunstig gezind, want de jongeling besluit de wijde wereld in te trekken, op zoek naar zijn geliefde die hem in de steek gelaten heeft. Hij schrijft in haar licht een gedicht voor zijn geliefde en vertrekt, waarna de rust op de binnenplaats terugkeert. “Dat dichtertje was mijn geluk voor eventjes”, zingt de lantaarnpaal bedroefd. “Dat dichtertje was mijn ongeluk voor eventjes”, dient de cactus haar van repliek. Van vreugde begint hij te dansen en dan jubelt hij triomfantelijk: “Maar van nu af aan zijn wij voor altijd samen.”

Al zaten er tijdens de première van Auw! bijna geen kinderen in de zaal, de volwassenen die er waren vergaten een uur lang hun leeftijd door de betoverende manier waarop Lotichius' geesteskind ten doop werd gehouden. Met een sensuele stem en gracieuze bewegingen belichtte mezzo-sopraan Hantzen Houwert de rol van Lantaarnpaal, terwijl bariton Tom Sol met humoristische passie en een verre van stekelig stemgeluid voor Cactus speelde. Al even vrij van mimiek en soepel van stem zong tenor Rein Kolpa de rollen van Jongeman en Schorpioen, waarbij de drie musici onder leiding van pianist Maarten Hillenius levendig en alert iedere wending van het verhaal onderstreepten. Herman van Elteren ontwierp sprookjesachtige kostuums en een sober decor, bestaande uit niet meer dan een bankje, een vuilnisbak en een tak met een lijster, afgezet tegen een lichtblauwe achterwand met witte wolkjes. Het kan bijna niet bescheidener, maar het resultaat was een ontroerende en vermakelijke voorstelling van hoog niveau.