Snel erkenning van nieuwe republieken

BRUSSEL, 21 DEC. De Amerikaanse regering zal de nieuwe republieken op het grondgebied van de huidige Sovjet-Unie snel erkennen - sommige al voor het begin van het nieuwe jaar. Ook de EG gaat spoedig tot erkenning over, misschien al aanstaande maandag.

Volgens diplomatieke bronnen bij de VN heeft de Russische president Jeltsin de permanente leden van de Veiligheidsraad steun gevraagd om de zetel van de Sovjet-Unie te laten overnemen door Rusland. Jeltsin zal deze Russische wens vandaag in de Kazachstaanse hoofdstad Alma-Ata bespreken met de meeste overige leiders van de voormalige Sovjet-republieken die overleg voeren over een nieuw bestel.

Over erkenning door VS en EG zijn gisteren mededelingen gedaan in het kader van het NAVO-beraad in Brussel. Volgens een Amerikaanse woordvoerder zal de erkenning niet automatisch zijn en zal niet in alle gevallen tot even zware betrekkingen worden overgegaan: de zwaarte van de relaties hangt af van de vraag in hoeverre de nieuwe republieken zich houden aan de spelregels van de democratie en de vrije markt.

De EG zal wellicht maandag al overgaan tot erkenning van de onafhankelijke republieken. Een voorwaarde is wel dat Rusland en de vijf Centraalaziatische republieken dit weekeinde sluitende afspraken maken over de controle op de kernwapens die op hun grondgebied staan opgesteld en de volkenrechtelijke opvolging van de weggevallen Sovjet-Unie.

Minister Van den Broek (buitenlandse zaken) verklaarde gisteren na de eerste zitting van de Noordatlantische Samenwerkingsraad dat de erkenning van Rusland niet nodig is als de republieken ermee instemmen dat Rusland als opvolgingsstaat van de Sovjet-Unie kan worden beschouwd.

Voor een snelle erkennig door de EG is de bijeenkomst van de Sovjet-republieken die deel uit willen maken van het Gemenebest van Onafhankelijke Staten, bepalend. De republieken moeten vandaag in Alma-Ata onder meer overeenstemming bereiken over een centraal beheer van en controle op de kernwapens op hun grondgebied. Voldoen de republieken ook op andere terreinen aan de EG-voorwaarden voor erkenning, zoals die eerder deze week zijn opgesteld, dan kunnen de EG-ministers van buitenlandse zaken maandag tijdens hun vergadering in Brussel besluiten de republieken te erkennen, aldus diplomaten. De EG-criteria voor erkenning zijn een democratisch bestuur, het garanderen van de rechten van de mens en van de rechten voor minderheden en de belofte af te zien van grenswijzigingen door geweld. (AP, Reuter, ANP)