Mysterie rond Iraaks uranium

Niet bekend

Ook de Iraakse autoriteiten toonden zich over de vondst verbaasd en verontrust. Zij schrijven de aanwezigheid van het uranium toe aan sabotage door een ontevreden burger of een buitenlandse vijand. Het IAEA noemt dat hoogst onwaarschijnlijk. Irak ontwikkelde een geheim atoomwapenprogramma, stelde het IAEA eerder vast.

De meest intrigerende informatie uit het achtste rappport betreft de lijst van (voornamelijk Duitse) bedrijven die aan het Iraakse ultracentrifuge-project hebben meegewerkt. Deze lijst werd al eerder vrijgegeven. Ook de onderdelen voor de EMIS-verrijkingsinstallaties (de zogeheten calutrons) werden volgens het rapport geproduceerd in Duitse metaalgieterijen. Hun namen worden niet genoemd omdat men ervan uitgaat dat ze de uiteindelijke bestemming van de gietstukken niet kenden.

De duizenden documenten die eind september tijdens de geruchtmakende zesde inspectie in beslag werden genomen zijn nog steeds niet allemaal vertaald. Ze blijken minder te onthullen over producenten en leveranciers dan destijds werd vermoed. Nog steeds stelt Irak veel in het werk om de herkomst van buitenlandse onderdelen en apparatuur geheim te houden. De autoriteiten erkennen inmiddels dat daartoe een politiek besluit is genomen. Waar mogelijk werden en worden merkplaatjes verwijderd of overgeschilderd en serienummers weggevijld. “Om de relatie met de leveranciers niet te frustreren”, aldus de Irakezen.

Toch bestaat nu, schrijft het IAEA, een goed beeld van de wijze waarop Irak zich onderdelen en machines in het buitenland verschafte. Bestemming en gebruik van veel onderdelen kon verborgen blijven door waar mogelijk "dual purpose' goederen (voor verschillende doeleinden) te bestellen en gebruik te maken van tussenhandelaars. Maar veel leveranciers moet het bedoelde gebruik bekend zijn geweest, noteert het rapport met klem.De Irakezen traineren het VN-onderzoek nog steeds. Op concrete vragen volgen ontwijkende verklaringen die vaak niet overeenstemmen met eerdere uitspraken of ronduit onzin zijn.