Gekwelde Cantona verkiest Freud en kunst boven voetbal

PARIJS, 21 DEC. Eric Cantona is een verbolgen jonge spits die nooit veel affiniteit met de financieel aantrekkelijke, maar oppervlakkige wereld van het profvoetbal heeft gehad. Terwijl andere spelers het druk hadden met hun banksaldo of hun blessures, piekerde Cantona over de zin van het leven, las Freud en trok zich terug in de bossen om troost te vinden bij het schilderen. Omdat hij in de schijnwerpers van de publiciteit stond door de fascinatie van het publiek voor de oppervlakkigheden die horen bij de belangrijkste sport van de wereld, stortte Cantona's kwetsbare façade deze week in toen hij op 25-jarige leeftijd besloot te stoppen met voetballen.

Zijn besluit kwam na een serie onbeheerste uitbarstingen die een smet op zijn carrière hebben geworpen. Nadat Cantona de bal naar een scheidsrechter had gegooid toen hij voor Nimes - zijn vijfde club in drie jaar - tegen St. Etienne speelde, stormde hij het veld af zonder zelfs maar op de onvermijdelijke rode kaart te wachten. Buiten zichzelf van woede door de volgens hem onbeschaamde onrechtvaardigheid van een schorsing voor vier wedstrijden, vertelde hij de leden van de tuchtcommisie die zijn geval behandelden dat zij een stelletje idioten waren. Waardoor zijn schorsing prompt met twee maanden werd verlengd.

Het was de druppel die de emmer deed overlopen voor een buitengewoon getalenteerde jonge man die met de bobo's in de clinch heeft gelegen sinds hij oud genoeg was om zijn eerste paar voetbalschoenen aan te trekken. Hij kondigde aan dat hij stopte, liet zich niet overhalen door alle pogingen om hem te overtuigen zijn mening te herzien en onderhandelde tenslotte met Nimes over het beëindigen van zijn contract.

Goede vrienden betwijfelen ten zeerste of hij zal terugkeren in de wereld van het professionele voetbal die hij volgens eigen zeggen verafschuwt. Zijn terugtreden is een enorm verlies voor de nationale ploeg van Frankrijk waar zijn samenwerking in de aanval met Jean-Pierre Papin leidde tot een ijzersterk duo waarvan bondscoach Michel Platini een vleugel maakte die bijna drie jaar lang onbedwingbaar was. Zij behoorden tot de favoriete aanvallers voor het EK, volgend jaar in Zweden.

Platini was één van de eersten die Cantona, die 12 doelpunten heeft gemaakt in zijn 20 wedstrijden voor Frankrijk, bezocht en hem heeft gevraagd op zijn beslissing terug te komen. “Dit is misschien niet het moment waarop hij echt wil stoppen”, zegt Platini. “Hij is waarschijnlijk aangeslagen door alle spanningen om hem heen.”

Maar het verleden speelt Cantona parten nu zijn vorige uitspattingen weer worden opgerakeld door de media. Bij misschien zijn meest spectaculaire uitbarsting werd Cantona eens voor tien maanden geschorst voor het nationale elftal, omdat hij de voormalige trainer Henri Michel een "flapdrol' noemde. De clubs vonden hem te lastig in de omgang en ontsloegen hem met een opmerkelijke regelmaat.

Bij Marseille verloor men het geduld toen hij zijn voetbalshirt van zijn lichaam rukte tijdens een benefietwedstrijd en het op de grond smeet. Bij Montpellier was men ernstig ontstemd toen hij een teamgenoot in de kleedkamer op het gezicht sloeg en de voorzitter van Bordeaux, Claude Bez noemde hem "geestelijk gestoord'.

Cantona, zoon van een psychiatrisch verpleegster, is een fervent lezer van Freud. Hij is even geobsedeerd door psychologische problemen als door het verwerken van kwellingen bij het maken van abstracte schilderijen. “Ik maak psychedelische schilderijen”, zei hij eens. “Ik schilder alles wat er in mijn hoofd opkomt. Het is allemaal heel zwart. Wat je noemt een poel van ellende.” Zijn moeder zegt dat hij altijd al een bijzonder kind is geweest. “Toen hij op school zat kon hij geen enkele onrechtvaardigheid verdragen”, zegt zij. “Ik weet nog heel goed dat hij anders was dan de andere kinderen.“Op een keer merkten we dat hij bezig was met het namaken van een schilderij van Van Gogh. En het is haast niet te geloven, maar het was beter dan het origineel.”

Cantona heeft nu - misschien wel voor altijd - zijn banden verbroken met de sport die hem in staat stelde om zijn buitengewone talent op de grasmat tot uitdrukking te brengen. (Reuter)

(Vertaling Loes Vonk)