Dwang noodzakelijk

DE VERENIGDE NATIES zijn er deze week uiteindelijk in geslaagd een schandelijke smet op hun blazoen weg te poetsen door de "zionisme-staat-gelijk-aan-racisme'- resolutie met overgrote meerderheid in te trekken.

Zestien jaar hebben zij daarvoor nodig gehad, plus ingrijpende wijzigingen in de wereldverhoudingen als het einde van de Koude Oorlog en de val van het Sovjet-imperium. Nu zijn de Amerikanen de koning van de wereld, en veel Derde-wereldlanden vinden het niet meer in hun belang hun toenmalige, door Moskou gestimuleerde anti-imperialistische strijd voort te zetten - waarvan de "zionisme-is-racisme'-resolutie mede een symbool was.

De intrekking van de resolutie kan zo een nieuw symbool worden, van een nieuw elan bij de wereldorganisatie, die uit haar anti-imperialistische verlamming breekt en de problemen pragmatisch aanpakt. Als uiting daarvan kan al het geallieerde optreden tegen Irak worden gezien; bevrijd van deze last kunnen de VN in de toekomst mogelijk ook een positieve rol spelen bij het streven naar vrede in het Midden-Oosten.

Want de resolutie was meer dan een symbolisch produkt van de anti-imperialistische strijd. Mede geïnspireerd door antisemitisme ontnam zij Israel, dat is geënt op het zionisme, in feite zijn bestaansrecht en het is niet meer dan logisch dat de joodse staat onder die omstandigheden van geen enkele VN-rol in vredesbesprekingen wilde weten. Nu de VN zich, zij het rijkelijk laat, hebben gerehabiliteerd zou men ook in Jeruzalem zijn standpunt moeten heroverwegen.

Dat is dan ook precies de reden waarom Jeruzalem weliswaar officieel uitermate verheugd is over de intrekking van de resolutie, maar officieus ook zo zijn bedenkingen koestert. Want Israel wil zo min mogelijk ingrijpen van buitenaf in het vredesproces - of het nu de Amerikanen zijn, de Europeanen of de VN - en een machtig wapen is het nu uit handen geslagen.

ISRAEL EN zijn Arabische gesprekspartners hebben de afgelopen tien dagen juist aangetoond dat zonder stimulans of interventie van buitenaf de onderhandelingen over vrede zijn gedoemd eindeloos voort te sukkelen, vermoedelijk tot zij bij gebrek aan zuurstof uitdoven. Bij alle partijen is nog altijd een opvallend gebrek aan werkelijke vredesbereidheid te constateren: als het vrede moet worden zullen ze daartoe moeten worden gedwongen.

Aan Arabische zijde werd die ontbrekende vredeswil ironisch genoeg nog eens geïllustreerd door de stemming over de "zionisme-is-racisme'-resolutie. Van Israels Arabische gesprekspartners stemden Syrië, Jordanië en Libanon tegen intrekking, de PLO, de macht op de Palestijnse achtergrond, liet later duidelijk blijken hoe zij zou hebben gestemd, had zij stemrecht gehad: “De hele wereld weet door Israels terroristische acties dat het een racistisch en fascistisch regime is”.