President van Rusland op bezoek bij handelspartner Italië; Jeltsin als staatshoofd ingehaald

ROME, 20 DEC. “Kijk, ze erkennen ons al,” zei Boris Jeltsin toen hij de Russische vlag zag wapperen op het Quirinaal, de ambtswoning van de Italiaanse president. De realiteit loopt vooruit op het internationaal recht: op zijn tweedaagse bezoek aan Rome is de Russische president onthaald als een staatshoofd, hoewel Italië Rusland nog niet officieel heeft erkend.

Het was de eerste buitenlandse reis van Jeltsin na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, een bezoek dat al weken geleden was gepland. De Russische leider kwam geld vragen, en kreeg dat, royaal: gistermorgen besloot het kabinet dat een deel van de kredieten die waren toegezegd aan de Sovjet-Unie, als steun voor Michail Gorbatsjov, zouden worden doorgesluisd naar Rusland.

“Ik mocht Gorbatsjov erg graag en ik vind het jammer dat in de nieuwe Sovjet-realiteit zo weinig plaats is voor zijn beleid,” zei premier Andreotti in het begin van zijn gesprek met Jeltsin. Maar nadat Jeltsin had gezegd dat de Sovjet-Unie niet meer bestaat en dat er geen weg terug is, maakte Andreotti duidelijk dat “Italië nu bereid is in alle opzichten (Rusland) ter zijde te staan”.

Italië zal een besluit over erkenning van Rusland samen met de andere landen van de Europese gemeenschap nemen, maar “de feitelijke erkenning is er al”, zei Andreotti.

Daarom was de rode loper uitgelegd op het vliegveld van Rome en wapperden naast de Italiaanse de Russische vlaggen. Het Russische volkslied kostte nog wat moeite: de muziek daarvan was pas een paar dagen terug uit Moskou ontvangen. Het was een van de vele kleine momenten van verwarring rondom het bezoek van Jeltsin, mede veroorzaakt door het schaarse contact tussen de Russische functionarissen en de leden van de Sovjet-ambassade in Rome. Jeltsin heeft vannacht op het Quirinaal geslapen, in de suite voor staatshoofden, en niet op de ambassade, zoals Gorbatsjov bij zijn eerdere bezoeken aan de Italiaanse hoofdstad.

Italië was, na Duitsland, de tweede handelspartner en steunverlener van de Sovjet-Unie. Vorig jaar was een hulppakket voor negen miljard gulden toegezegd, maar in de onzekere situatie na de mislukte augustuscoup in Moskou was deze hulp bevroren. Rome heeft hiervan nu 1500 miljard lire, ongeveer 2,3 miljard gulden, vrijgegeven in de vorm van kredieten aan Rusland voor de aankoop van voedsel en eerste levensbehoeften. Het geld zal vooral worden gebruikt om de mensen in de grote steden te helpen de winter door te komen.

In zijn gesprek met zijn Russische ambtsgenoot Andrej Kozyrev heeft minister van buitenlandse zaken De Michelis gezegd, dat Italië voorstander is van het lidmaatschap van de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerken in Europa (CVSE) van alle republieken die lid worden van het nieuwe Sovjet-gemenebest.

Het bezoek van Jeltsin heeft in Rome niet de opwinding veroorzaakt van de twee eerdere bezoeken van Michail Gorbatsjov. Slechts een klein groepje nieuwsgierigen stond hem op te wachten. “Ik ken jou, jij stond van de zomer op een tank in Moskou,” riep een van de toevallige toeschouwers bij de ambtswoning van premier Andreotti.

Ook mevrouw Jeltsin spreekt minder tot de verbeelding. Raisa Gorbatsjov nam een kijkje bij Valentino, maar Anastasjia Girina Yelstina, in de wandeling Naina, ging boodschappen doen bij de Upim, een soort Hema. Niemand die in de gaten had dat er een belangrijke klant was: “Het was erg druk in de winkel en donderdagmiddag komen de Filippijnse huishoudsters altijd boodschappen doen bij ons,” zei een van de verkoopsters, bij wie Naina wat kleren had gekocht voor haar kleinkinderen.

De Italiaanse dames die haar begeleidden, constateerden besmuikt dat de 59-jarige Naina heur haar in een wortelkleur had geverfd en wisten niet precies hoe ze haar bruinachtige mantelpakje moesten omschrijven. En iedereen zag hoe mevrouw Jeltsin tijdens een gesprek in het kinderziekenhuis, dat wordt beheerd door het Vaticaan, even haar schoenen uitdeed omdat ze last had van haar voeten.

Naina Jeltsin moest duidelijk wennen aan alle aandacht, en ze werd vuurrood toen ze vertelde hoe ze haar man had leren kennen aan de universiteit van Sverdlovsk, waar zij bouwtechniek heeft gestudeerd. “Het was absoluut onmogelijk niet verliefd te worden op een type zoals hij,” zei zij.

De Italiaanse pers is vanmorgen eensgezind: geen tweede Raisa met haar elegantie, maar eerder een Russische zuster van Barbara Bush.