Boodschap Jeltsin tot Samenwerkingsverband; Rusland wenst lid te worden van Navo

BRUSSEL, 20 DEC. Rusland wil op termijn lid worden van de NAVO. Dat heeft de president van de Russische Republiek, Boris Jeltsin, vanmorgen laten weten aan de Noordatlantische Samenwerkingsraad die voor het eerst in Brussel bijeen is.

In een boodschap van Jeltsin die is voorgelezen door de Sovjet-ambassadeur in Brussel, Nikolai Afanasjevski, zegt de president dat “wij vandaag de kwestie van Ruslands lidmaatschap van de NAVO aan de orde stellen, hoewel we dat als een politiek doel op lange termijn beschouwen”.

De boodschap van Jeltsin kwam hier in Brussel aan als een grote verrassing nadat de afgelopen dagen duidelijk was geworden dat de nu afgetreden Sovjet-minister van buitenlandse zaken, Edoeard Sjevardnadze, de Samenwerkingsraad van de NAVO niet zal bijwonen.

In zijn boodschap zegt Jeltsin de resultaten van de NAVO-topconferentie van vorige maand in Rome te verwelkomen. “We steunen volledig de noodzaak om een nieuw veiligheidssysteem te scheppen van Vancouver tot Vladivostok.” Vandaag is het belangrijk, zo zegt Jeltsin verder “om snel de erfenis van confrontatie te boven te komen, om resolute maatregelen te nemen voor wederzijdse vermindering in militair potentieel en tegelijkertijd wederzijds begrip en voorspelbaarheid te bevorderen”.

De diepgaande veranderingen in zijn land, zo zegt Jeltsin, openen “weergaloze kansen voor produktieve samenwerking tussen Rusland en de internationale gemeenschap”. Rusland en andere leden van het Gemenebest van onafhankelijke staten garanderen, zo zegt Jeltsin, dat ze alle internationale verplichtingen zullen nakomen die voortvloeien uit de internationale verdragen en akkoorden die de voormalige Sovjet-Unie heeft ondertekend. “Speciale aandacht zal worden besteed om te zorgen voor één enkel commando over nucleaire wapens en voor non-proliferatie”, zo zegt Jeltsin.

In de toespraken die vanmorgen zijn gehouden door de vertegenwoordigers van de 25 landen - 16 NAVO-lidstaten plus zes landen van het voormalige Warschaupact en drie Baltische landen - viel die van de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker, het meest op. Eerder had hij al te kennen gegeven dat de NAVO haar veiligheidgaranties in oostelijke richting zou kunnen uitbreiden.

Pag 4:

Overleg wordt jaarlijks

In zijn toespraak had Baker het over een nieuwe “Euro-Atlantische Gemeenschap” waarin nieuwe leden worden gebracht die de verantwoordelijkheden van de NAVO-leden delen wat betreft “democratische processen, de onschendbaarheid van grenzen, respect voor mensenrechten, inclusief gelijke behandeling van minderheden, vreedzame oplossing van conflicten en een verantwoordelijke veiligheidspolitiek”.

In het slotcommuniqué dat door de Vijfentwintig is ondertekend wordt gezegd dat de confrontatie en verdeeldheid van de afgelopen decennia vervangen is door “dialoog, partnerschap en samenwerking”.

Als uitdrukking daarvan hebben de NAVO-ministers gisterochtend al hun goedkeuring gehecht aan het voorstel om de “unieke expertise en het vermogen” van de NAVO ter beschikking te stellen ten behoeve van het transport en de distributie van humanitaire hulp voor de Sovjet-Unie.

Overeenkomstig het voorstel op de Top in Rome zal het nieuwe partnerschap worden uitgebouwd tot een “meer institutionele relatie van consultatie en samenwerking over politieke en veiligheidsvraagstukken”. Voor dat doel zal de Noordatlantische Samenswerkingsraad, zoals die vandaag voor het eerst is gehouden, jaarlijks in Brussel worden gehouden terwijl de ambassadeurs van de 25 landen om de twee maanden bijeen zullen komen, met ingang van februari 1992. Ook zal de Samenwerkingsraad bijeen kunnen komen “als de omstandigheden dat vereisen”.