Voetjes op de vloer

La Tarea. Regie: Jaime Humberto Hermosillo. Met: Maria Rojo en José Alfonso. In: Amsterdam, De Uitkijk; Den Haag, Haags Filmhuis; Nijmegen, Cinemariënburg.

De vrouw verwacht bezoek, dat is duidelijk. Nerveus dribbelt ze door haar flat, ze tut zich op en werpt gejaagde blikken in de spiegel. Tegelijk zet ze verdekt, onder tafel, een videocamera neer. De heimelijke registratie van het komende rendez-vous moet een werkstuk opleveren in het kader van haar studie massacommunicatie. Het bezoek bestaat uit haar voormalige minnaar; ze gaat proberen hem te verleiden tot een nummertje op de vloer, recht in het blikveld van de lens. Als de bel gaat, staat de camera aan - en na die eerste minuten zien we de rest van de film op vloerhoogte, door de lens van haar camcorder, alsof we zelf onder tafel zitten mee te kijken. Spannend!

La Tarea is, met andere woorden, een film met één camera-instelling en met de suggestie van één ononderbroken handeling. Het bezoek duurt anderhalf uur, de film dus ook. Het is alsof het allemaal in één keer, op één middag, is opgenomen. Alleen twee onbedoelde springers in het beeld verklappen dat er is gemonteerd. Halverwege de film ontdekt de man dat hij wordt bespied, waarop de vrouw de camera optilt en op tafel zet. Dat levert even een ander beeld op, net genoeg om de visuele monotonie te doorbreken. Maar als het toestel daarna weer op dezelfde plek onder tafel wordt geplaatst en het verleidingsspel - nu met instemming van de man - wordt voortgezet, bevinden we ons wederom op vloerhoogte.

Zo'n statische camera-instelling vergt veel van de mise en scène. De Mexicaanse regisseur Jaime Humberto Hermosillo, van wie hier vorig jaar het verfilmde Márquez-verhaal El Verano de la Señora Forbes te zien was, blijkt daarin een meester te zijn: hij laat zijn acteurs heen en weer lopen, zitten, liggen en staan. Soms verdwijnen hun hoofden uit het kader, soms zijn alleen hun onderlijven zichtbaar, soms lopen ze zelfs compleet het beeld uit. We horen dat hun gesprek elders verder gaat, maar we zien alleen een lege kamer. Als ze bovenop de tafel gaan zitten, vangt de camera alleen de achterkant van hun bungelende onderbenen en hun schoenen. Als de man zijn jasje over de stoel bij de tafel hangt, is het even helemaal zwart. Het is een geraffineerd spel dat Hermosillo speelt, vol onnadrukkelijke grapjes.

Wie dat zou willen, kan er theorieën in vinden over het verschil tussen (film)fantasie en werkelijkheid en over het wezen van het voyeurisme. Erg zwaar tilt Hermosillo daar echter niet aan. Het enige dat hij met enige nadruk wil zeggen, legt hij in de mond van de vrouw. Voor haar is de stiekeme registratie niet alleen huiswerk voor haar studie, maar ook een manier om haar remmingen te overwinnen. Zelf zou ze - zoals zoveel vrouwen van haar generatie - nooit het initiatief tot een gepassioneerde vrijerij durven nemen. Van het uittrekken van haar kleren heeft ze nooit iets erotisch durven maken. Ze hoopt dat de toekijkende camera haar over de drempel helpt. Het idee dat ze het alleen maar ten behoeve van "een film' doet, maakt de erotiek minder echt. En dus minder eng.

La Tarea, met hoofd, hart en ziel gespeeld door Maria Rojo en José Alfonso, is een verrassend spirituele film met doortrapte wendingen, een levensechte dialoog en bijna-expliciete seks. Typisch zo'n surprise uit een onverwachte hoek, die zich leent voor een Hollywood-remake. Ik denk dat heel wat Amerikaanse filmsterren zich de vingers zouden aflikken bij de gedachte één van die twee rollen in handen te krijgen. Maar ik denk ook, dat dan alles zou worden gladgestreken wat deze film haar ongepolijste charme geeft. Dit origineel is me al bij voorbaat liever.