Goedwerkend medicijn tegen kinderziekte waterpokken

Waterpokken genezen sneller met acyclovir. Kinderen die dit antivirale middel binnen 24 uur na de eerste ziekteverschijnselen kregen toegediend waren na vier dagen geheel genezen. Van de kinderen die een placebo kregen had 20 procent na een week nog steeds verse huidafwijkingen. Dat blijkt uit een Amerikaans onderzoek waaraan 815 kinderen in de leeftijd van 2 tot 12 jaar meededen (New England Journal of Medicine, 28 nov.).

Waterpokken (varicella) is bij kinderen met een normale afweer een onschuldige ziekte. Er bestaat een karakteristieke huiduitslag: rode papeltjes, blaasjes en jeukende korstjes in alle ontwikkelingsstadia dooreen. De algemene ziekteverschijnselen zijn verder gering: lichte koorts, slechte eetlust en hoofdpijn. Soms ontbreken die zelfs helemaal. Complicaties komen praktisch niet voor of het moesten huidinfecties zijn die kunnen ontstaan als het kind de korstjes openkrabt.

De verwekker is een herpesvirus: het varicella-zoster-virus. Datzelfde virus veroorzaakt ook zoster (gordelroos). Na genezing van de waterpokken blijft het virus namelijk slapend achter in zenuwcellen. Jaren later, als de afweer tegen het virus daalt, kan de ziekte weer opvlammen. Dan ontstaan de pijnlijke huidafwijkingen precies in het verzorgingsgebied van de aangedane zenuw.

Acyclovir (merknaam: zovirax) remt de vermenigvuldiging van het varicella-zoster-virus door een blokkade van het virale enzym DNA-polymerase. Het middel laat de normale celfuncties intact. Bijwerkingen zijn er niet van bekend, al is een enkeling overgevoelig voor acyclovir. Dit middel wordt al met succes gebruikt bij gordelroos en het is dus niet verbazingwekkend dat het ook tegen waterpokken helpt.

De vraag dringt zich echter op of het wel nut heeft om een onschuldige kinderziekte te behandelen. De behandeling is bepaald niet goedkoop (150 gulden!). Bovendien staat en valt het effect met de vroegtijdige toediening van het middel (binnen 24 uur). De Amerikaanse onderzoekers vinden dat de snellere genezing die acyclovir biedt voldoende reden is om het middel te propageren.

Men zou als alternatief kunnen voorstellen alle kinderen tegen waterpokken in te enten. Een probleem is echter dat waterpokken niet kan worden uitgeroeid vanwege het voorkomen van gordelroos. Men kan daarom alleen inenten tegen waterpokken, als men zeker weet dat alle kinderen het vaccin krijgen. Anders is de kans groot dat niet-gevaccineerden de ziekte pas op latere leeftijd krijgen en dan is waterpokken wel degelijk een ernstig verlopende ziekte.