Dances with wolves

Amsterdam, Alhambra 2; Rotterdam, Alhambra 2; Den Haag, Metropole 5.

Niet alleen in Nederland is het met zeven Oscars onderscheiden ecologische indianen-epos van Kevin Costner, Dances with Wolves, veruit de best bezochte bioscoopfilm van 1991. De lengte van exact drie uur bleek geen bezwaar; integendeel, velen herkenden er de verloren gewaande kwaliteiten van ouderwets bioscoopamusement op maxi-formaat in. Er heeft zich, net als vroeger bij The Sound of Music en West Side Story, zelfs al een mevrouw bij de Nederlandse distributeur gemeld die zegt de film veertig keer te hebben bekeken.

Voor haar, en om in de kerstperiode de film weer wat extra onder de aandacht te brengen, draait vanaf morgen in drie bioscopen de "speciale editie' van Dances with Wolves. Er is te weinig tijd verstreken sinds de eerste uitbreng om al van een gerestaureerde originele versie te kunnen spreken. De film werd wel opnieuw gemonteerd, op een lengte die volgens de publiciteit 236 minuten bedraagt, maar die we bij de persvoorstelling klokten op 220 minuten zuivere speeltijd. Nog altijd dus ruim 22% meer wolven, indianen en Costner.

De bonus bestaat vooral uit langere scènes en enkele nieuwe verhaalelementen. Zo is er een enigszins uit de toon vallende scène toegevoegd, waarin de ontredderde voormalige bewakers van fort Sedgewick het veld ruimen wegens het uitblijven van proviand en versterking, voordat Costner er niemand aantreft. Een als negatief voor de Sioux te interpreteren episode werd alsnog ingevoegd: Costner ziet zijn indiaanse vrienden feestvieren en scalps in de lucht steken; op de geluidsband concludeert hij wel begrip te hebben voor het doden van de blanke bizonjagers, hoewel hij nooit een echte Sioux zal kunnen worden. In de eerdere versie leken alleen de gemene Pawnee-indianen te scalperen. Nu wijst Costner ook beleefd na zijn bevrijding uit blanke gevangenschap het aanbod van Wind-in-zijn-haar af om een van zijn bewakers als zachtgekookt eitje te behandelen. Wellicht ter compensatie zijn we even later getuige van een nieuwe positieve scène: Costner kan geen bruidsschat betalen voor zijn blanke squaw en de andere vrouwen van de stam houden spontaan een inzameling.

Het kan aan mijn herinnering liggen, maar over het algemeen lijkt de lange versie iets gewelddadiger dan de korte, hetgeen relatief ten koste gaat van de romantiek in liefdesscènes en landschapsbeelden. Het is vooral een kwantitatief verschil, de film wordt van deze nieuwe montage nauwelijks beter of slechter. (HB)