Bach van Freiburgers hoort in de Kerst-kerk

Concert: Freiburger Barockorchester o.l.v. Thomas Hengelbrock m.m.v. Lena Lootens, Carolyn Watkinson, Christoph Prégardien en Peter Lika. Programma: J.S. Bach: Weihnachtsoratorium (dln 1, 4, 5, 6). Gehoord: 18-12 Concertgebouw Amsterdam. Herhaling: 19-12.

Het aardige van het Freiburger Barockorchester is de onbekommerde spontaniteit die spreekt uit de manier van musiceren op "authentieke' instrumenten: niet over èlk nootje is hoorbaar maandenlang overlegd met een musicologisch adviesbureau. En Thomas Hengelbrock, violist en primarius maar bij de uitvoeringen van Bachs Weihnachtsoratorium in het Amsterdamse Concertgebouw nu alleen dirigent, heeft een animerende prettige stijl. Al blijkt uit zijn vrijwel identieke gebaren met linker- en rechterhand dat hij even weinig directietechniek heeft als andere "authentieke' dirigenten, hij heeft wel een heel scala aan opwaartse bewegingen en vervalt niet in een verbeten en mechanisch klinkend automatisme in de frasering.

Maar die haast zorgeloze uitbundige directheid, zoals in de bijna chaotisch feestelijk klinkende opening (Jauchzet, frohlocket! auf preiset die Tage!) is minder terzake in gevoeliger passages. Zoals in het befaamde vierde deel, met het fraaie bas-sopraan duet, de fameuze echo-aria en die Matthäus-muziek die de lijdenstijd al aankondigt. Dan zorgen het gebrek aan balans (wat kunnen twee hoorns en twee hobo's een lawaai maken!), de soms veel te snelle tempi en de bij deze primitieve koperinstrumenten onvermijdelijke fouten voor een tekort aan pure klankschoonheid, aan suggestieve effecten en glanzende verstilling.

Vocaal valt er - mede dankzij het Nederlands Kamerkoor - ruim voldoende te genieten. Een probleem is toch dat het Freiburger orkest wel heel klein is, de Grote Zaal van het Concertgebouw erg groot en de fluwelen akoestiek niet bijzonder geschikt voor het concept van Hengelbrocks, die behalve in de bas Peter Lika niet beschikt over een erg volumineuze zangerscast. Een intiemere kerk met helderder klank zou zeker "authentieker' zijn geweest.