Amerika mag niet wachten met erkenning Kroatië

De crisis in Joegoslavië levert een uiterst gevaarlijk precedent op: het communisme is ineengestort, maar het Westen heeft slechts komisch-futloos gereageerd op de pogingen van de Servische communisten om de democratische regering van Kroatië te vernietigen. Duitsland en sommige andere Europese landen beseffen dat het Westen Slovenië en Kroatië moet erkennen om de oorlog te stoppen, een met militaire middelen afgedwongen ommekeer van de democratisering te verhinderen en een regeling te vergemakkelijken die is gebaseerd op de principes van democratische zelfbeschikking.

Volgens sommigen is Kroatië, om Neville Chamberlain te parafraseren, een klein, ver land waarover we nauwelijks iets weten en waarover we ons nog minder druk hoeven te maken. Maar een neutrale Westerse houding komt ten goede aan de agressors in Servië en het door Servië gedomineerde federale leger. Ze geeft aldus agressors in de hele wereld het groene licht en werkt ontmoedigend op ploeterende democraten, niet alleen in de Sovjet-Unie maar zelfs in China.

We hoeven niet rouwig te zijn om de ontmanteling van kunstmatige multinationale staten als de Sovjet-Unie en Joegoslavië, die slechts in een totalitair systeem en met geweld bijeen werden gehouden. In Joegoslavië is de burgeroorlog losgebarsten als gevolg van de acties van communistische leiders in Belgrado die uit waren op de voortzetting van een centraal gezag oude stijl - niet als gevolg van de acties van democratische krachten in de republieken die uit waren op decentralisatie van de macht. De Sovjet-Unie zal een dergelijk lot waarschijnlijk ontlopen omdat de democraten in de republieken onder leiding van Boris Jeltsin politiek de overhand hebben boven centralisten in Moskou.

De Joegoslavische crisis is niet de stereotiepe Balkaneske strijd tussen even schuldige partijen waarbij welwillende neutraliteit het beste beleid betekent. De communistische dogmatici hebben met hun offensief tegen Kroatië de facto een staatsgreep gepleegd door de staatsmacht aan zich te trekken en de constitutionele bevelen van de president, de premier en vier van 's lands zes republieken te negeren. De Servische milities en het federale leger hebben schokkende wreedheden begaan tegen burgers, culturele parels als Dubrovnik gebombardeerd, de belangrijke stad Vukovar met de grond gelijk gemaakt en hun kanonnen nu gericht op de steden Osijek en Vinkovci.

Het Westen heeft dit communistische fait accompli geaccepteerd. De idealistische bemiddelingspogingen van de EG en de VN zijn ontbloot gebleven van het hardnekkige realisme dat nodig is om de communistische agressie tot staan te brengen. Erger nog: het Westen heeft zich maandenlang ingelaten met een soort morele gelijkstelling door een wapenembargo en economische sancties uit te vaardigen die de agressors èn de slachtoffers van die agressie op dezelfde wijze troffen. Pas sinds kort zonderen sommige Europese landen republieken uit die zich aan de bestanden houden.

De komende weken kunnen de gebeurtenissen in Joegoslavië volgens twee scenario's verlopen. Europa en de VS kunnen de oorlog laten eindigen door de onafhankelijkheid van Kroatië en Slovenië te erkennen en een beleid te voeren, gericht op het scheppen van een machtsbalans in het veld. Het Westen kan zich ook afzijdig houden, terwijl communistische krachten op het slagveld nieuwe wreedheden begaan die ons na nog eens duizenden doden tot ingrijpen zullen dwingen.

De Verenigde Staten moeten de gepensioneerde generaal Schwarzkopf niet terugroepen. Ze moeten wel het volgende doen:

Ze moeten de regeringen van Kroatië en Slovenië erkennen. Door hun onafhankelijkheid uit te roepen hebben de regeringen van beide landen gebruik gemaakt van het in de eerste zin van de Joegoslavische grondwet opgenomen recht op afscheiding. Kroatië heeft laten weten bereid te zijn het vredesplan van de EG te aanvaarden. Servië en het federale leger hebben elk voorgesteld compromis afgewezen. Diplomatieke erkenning zou een krachtig afschrikwekkend middel vormen tegen verdere agressie en een wettelijke basis leveren voor latere acties; Ze moeten een internationale vredesmacht introduceren, zelfs als er nog geen perfect bestand bestaat. Het huidige beleid, dat een totale stopzetting van de vijandelijkheden tot voorwaarde maakt voor de legering van zo'n strijdmacht, biedt de communisten een veto op internationale actie. Ze hoeven, zoals ze bij veertien tot nu toe overeengekomen bestanden hebben gedaan, slechts met schieten te beginnen om de internationale inspanningen teniet te doen. Goedbewapende Europese of VN-eenheden moeten worden gelegerd zowel in de huidige stellingen van het federale leger als aan Kroatië's vooroorlogse grenzen, waarna overleg moet beginnen over een terugtrekking van de strijdkrachten van Belgrado uit bezet Kroatisch gebied; Ze moeten Slovenië en Kroatië defensieve wapens leveren. Het VN-embargo heeft op perverse wijze de communisten geholpen. Het leger heeft grote militaire voorraden en munitiefabrieken in Servië, die op volle kracht werken. Het is tijd om Kroatië te voorzien van de mijnen, anti-tankwapens en luchtdoelraketten die nodig zijn om de communisten te overtuigen aan de onderhandelingstafel te gaan zitten; Nu Duitsland en de andere Europese landen zich opmaken om Slovenië en Kroatië te erkennen, moeten de VS niet achterblijven. In 1776 was de Kroatische stadstaat Dubrovnik het eerste land dat diplomatieke betrekkingen aanknoopte met de VS. De Kroaten hadden de moed voor hun overtuiging uit te komen. Dat zouden de Amerikanen nu ook moeten doen.

Wall Street Journal- NRC Handelsblad