Truckroutes als aidshaarden nu grootscheeps aangepakt; In de remise hangt nu een grote houten doos met condooms

DAKAR, 18 DEC. In Oost-Afrika worden de meeste goederen per vrachtauto verspreid, via een paar druk bereden routes. Langs deze wegen is een aantal rustplaatsten, waar chauffeurs tot zich zelf kunnen komen. De truckstops zijn ook bolwerken van prostitutie.

Verschillende onderzoeken wijzen uit dat de infectie met het aidsvirus (HIV) onder barmeisjes gigantisch is: variërend van 44 tot 86 procent. Deze onderzoeken werden gisteren gepresenteerd op de zesde Internationale Conferentie over Aids in Afrika, die deze week in Dakar, Senegal wordt gehouden.

Ten minste eenderde van de chauffeurs draagt het virus bij zich. Uit een enquête onder de vrachtrijders blijkt dat de helft van hen zo'n vijftig seksuele partners heeft, de meeste anderen ten minste tien.

De wat grotere truckstop telt zo'n tien bars en zeven herbergen of hotels. Uit de enquêtes blijkt, dat het prototype van de vrachtwagenchauffeur een jonge dertiger is, getrouwd en meer dan drie jaar achter het stuur zit. Barmeisjes-prostituées zijn over het algemeen alleenstaand en begin twintig. Zij zitten gemiddeld twee jaar in de business. Tweederde van deze vrouwen en de helft van de mannen hebben het gevoel dat zij het risico op het krijgen van aids lopen. Veertig procent zegt dat met “toevallige partners” altijd een condoom wordt gebruikt. Een kwart gebruikt ook condooms als ze het met hun “vaste partner” doen. En onder vaste partner wordt dan nadrukkelijk niet de echtgenote verstaan.

Het Afrikaanse Medisch en Onderzoeksfonds (AMREF) heeft samen met de Amerikaanse hulporganisatie Aids Tech een voorlichtingsprogramma opgezet voor chauffeurs, bijrijders en barmeisjes. Het gaat daarbij vooral om het propageren van condoomgebruik.

Het project richt zich ook op twee grote transportbedrijven in Dar-es-Salaam (Tanzania) en zes truckstops op de weg van Dar-es-Salaam, door Zambia naar Zaïre, de "aids-as' door Afrika. In de grotere restauraties logeren zo'n tachtig chauffeurs per nacht. 's Avonds worden daar bijeenkomsten belegd waar het probleem onomwonden uit de doeken wordt gedaan. Vrijwilligers voeren hevige discussies met de chauffeurs en demonstreren het gebruik van condooms. Op de balies van restaurants en hotels staan waarschuwingen. In hotelkamers hangen reusachtige posters met een oproep tot veilige seks.

Dr. A.M. Muters van de universiteit van Nairobi in Kenia doet al tweeënhalf jaar permanent onderzoek onder chauffeurs, de turnboys (die de lading overslaan) en mechaniciëns. De chauffeurs maken gemiddeld tweemaal per maand een reis over grote afstand. Uit dit onderzoek blijkt dat de mate van scholing geen invloed heeft op de mate van infectie. Vierenveertig procent van de chauffeurs die gescheiden zijn van hun vrouw is geïnfecteerd met HIV. Onder getrouwden ligt dat percentage op dertig. Van de alleenstaanden is 27 procent geïnfecteerd.

Bij de grote transportbedrijven worden inmiddels films en video's getoond over aids. En in remises hangen nu grote houten dozen met condooms die door schoonmaakploegen worden bijgevuld. Er zijn tienduizend posters uitgezet en vijftienduizend vouwbladen over condooms, en onder de chauffeurs en de barmeisjes zijn nu 325.000 condooms verspreid.

Zoals het leger in de Oostafrikaanse landen bij elke oefening op het platteland complete dorpen infecteert, zo worden nu dus ook vrachtwagenchauffeurs gezien als belangrijke verspreiders van het virus. In Tanzania heeft dat inmiddels dramatische gevolgen gehad. Uit een onderzoek van dr. I.B. Mutembei van de Medical Aid Foundation in Dar-es-Salaam blijkt dat in de regio Kagera inmiddels 30.000 mensen aan aids zijn overleden. De relatief kleine streek telt nu 50.000 wezen. Meer dan zeventig procent van de overledenen waren jonge mensen, tussen twintig en veertig jaar.

De produktie in de landbouw is nu met twintig procent teruggelopen, in de industrie met zeven procent. Hierdoor zullen volgens zijn voorspelling opnieuw voedseltekorten ontstaan. Mutembei vindt het van het grootste belang om dit onderzoek in het gehele land te doen, zodat op korte termijn vooral maatregelen kunnen worden genomen om de wankele economie te redden.