Peking vol minachting over Gorbatsjov

PEKING, 18 DEC. “Observeer met een koel hoofd, geef niet toe aan twijfels, zie de positieve kanten en vermijd de negatieve, verberg je kracht en wacht op het juiste moment voor de volgende zet.” Deze vier zinnetjes van elk vier Chinese karakters vormen de instructies aan partijkaders hoe zij de sinds de mislukte staatsgreep van 19 augustus onvermijdelijke, en inmiddels tot stand gekomen desintegratie van de Sovjet-Unie moeten bezien. Zij zijn vervat in een uitgelekt document van 28 pagina's dat sinds enige tijd binnen de partij circuleert en is geschreven vóór de vorming van het (Slavische) Gemenebest.

Het voorspelde al dat Jeltsin het op zoiets zou aansturen om te voorkomen dat het "zigzag-beleid" van Gorbatsjov tot een nieuwe coup zou leiden. Het document, in grof ideologisch jargon, is uitsluitend voor intern gebruik en geeft een ultra-dogmatische analyse van de Gorbatsjov-jaren. Het contrasteert het kordate realisme van de Chinese leiders om bloed te vergieten met het “sociaal-democratische (...) humanitaire geschipper” van Gorbatsjov en de slapheid van Janajev en consorten, die op zichzelf wel juiste maatregelen namen, maar het lef niet hadden om door te bijten. Zij gingen onder andere door de knieën voor de veroordeling en sancties door het Westen. “Zij zijn niet zoals wij Chinezen: jullie (in het Westen) nemen jullie sancties, wij zetten ons schrap en het leven gaat gewoon door.

De Chinezen hadden veel hoop gevestigd op minister van defensie, maarschalk Dmitri Jazov, die op 1 augustus, de nationale legerdag van China met 300 maarschalken en generaals naar de receptie op de Chinese ambassade trok “om de Amerikanen ervan te doordringen dat intieme eenheid tussen de Chinese en Russische legers hoop voor de wereldvrede betekent”.

Het document stelt dat Gorbatsjovs sociaal-democratie en zijn humanitaire weg de partij, het leger en de staat al lang hadden vergiftigd. “De Oosteuropese partijen en Gorbatsjov verwierpen de dictatuur van het proletariaat, verwierpen geweld en bloedvergieten. (... ) Het socialisme kan alleen gewelddadig de macht grijpen en door middel van dictatuur zegevieren. Dit laat geen dubbelzinnigheid toe”.

Het stuk stelt dat Gorbatsjov en met name Jeltsin alles in het werk stelden om te privatiseren en daardoor economische catastrofes veroorzaakten. “Gorbatsjovs hervormingen hebben de Sovjet-Unie in zes jaar van een supermacht tot een bedelaar gedegradeerd. (...) Gorbatsjov deed de ene politieke en economische concessie na de andere om hulp te krijgen. Hij stemde in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties voor de resolutie om geweld tegen Irak te gebruiken. (...) Alleen China onthield zich van stemmen en vertegenwoordigers van Derde wereldlanden kwamen een voor een naar onze ambassadeur en de correspondent van het persbureau Nieuw China en bedankten en omhelsden hen, aangezien China de enige verdediger van de belangen van de Derde wereld is. (...) Op kruiperige wijze ging hij (Gorbatsjov) door de knieën voor de eis van president Bush om de hulp aan Cuba stop te zetten”.

Het document spreekt er bij herhaling zijn teleurstelling over uit dat de “acht slappelingen” rond Janajev niet de doortastendheid hebben gehad om Jeltsin te arresteren of te executeren. “Wegens Gorbatsjovs corrumperend humanitarisme (...) hadden zij het besef verloren dat je onder de klassestrijd doodt of gedood wordt. Er zij aan herinnerd dat de waarlijk grote Mao Zedong al zei dat klassestrijd geen etentje is. Hier past geen grootmoedigheid. Denk eens aan de pacificatie van de contrarevolutionaire rebellie op 4 juni 1989. Als we geen resolute maatregelen hadden genomen (...) zou Fang Lizhi (de astrofysicus in ballingschap in de VS) de macht hebben gegrepen. (...) Wat voor democratie zou hij hebben gebracht? Hij zou een fanatieke vendetta tegen de communistische partij ontketend hebben, erger dan in Oost-Europa en de Sovjet-Unie. (...) Wij Chinese partij zijn rijper. Ons marxistisch-leninistisch peil is hoger. Wij weten dat op zo'n kritiek moment zachtaardig zijn tegenover reactionaire vijanden een misdaad tegenover de revolutie is”.

Het document adviseert echter dat het niet raadzaam is om “temidden van Westerse complotten voor vreedzame evolutie en de "witte terreur' van Jeltsin tegen de communisten, ideologische oorlog te voeren tegen Rusland en het Westen”. Waarom? “Omdat wij een internationale situatie nodig hebben die onze modernisering, hervorming en opening ten goede komt. (...) Wij moeten het breedst mogelijke internationale verenigde front vormen, de contradicties tussen Amerika en Rusland, Amerika en Oost-Europa en Amerika en West-Europa maximaal uitbuiten en ernaar streven dat een zo groot mogelijk aantal mensen met ons sympathiseert.

“Een reactionair als Jeltsin kunnen we intern uitschelden en hopen dat hij ten val komt, maar we moeten niettemin normale staatsbetrekkingen van goede nabuurschap met hem onderhouden”. China streeft nu naar vriendschap, overal waar die te krijgen is. “Amerika zal doorgaan met sancties, maar die kunnen ons niet op de knieën dwingen. (...) Wij moeten allereerst eenheid vormen met alle overgebleven socialistische landen en vervolgens met de Derde wereld.

Verder moeten wij mikken op Oosteuropese landen en ervoor zorgen dat zoveel mogelijk kringen in de Westerse wereld ons steunen en met ons sympathiseren. Als wij zo'n breed internationaal front vormen, zijn wij niet ten val te brengen. Vroeger zeiden de mensen dat alleen het socialisme China kan redden. Vandaag luidt het dat alleen China het socialisme kan redden. Dit is een goed gezegde. Als wij het socialistische systeem in China niet in stand kunnen houden en er een kapitalistische restauratie komt, zal geen van onze leidende kaders en zelfs geen van de gewone partijleden gespaard worden door de dictatuur van de bourgeoisie''.