WVC niet in uitzetting Russische joden gekend

DEN HAAG, 16 DEC. Het ministerie van WVC, verantwoordelijk voor de opvang van asielzoekers, is niet gekend in de operatie die voerde tot de uitzetting 43 joodse asielzoekers vanochtend naar Israel. Om uitlekken van het voornemen te voorkomen heeft Justitie alleen minister president Lubbers in het besluit gekend.

Vorige week woensdag gaf minister Hirsch Ballin (justitie) opdracht aan de gemeentepolitie in Eindhoven om een draaiboek samen te stellen voor de verwijdering van zo'n vijftig Russische joden uit het asielzoekerscentrum Beatrixoord. Dit gebeurde nadat uitzetting van een Russische gezin met twee kinderen vorige week dinsdag onmogelijk werd gemaakt door een grote groep Russisch joodse asielzoekers. Bij die gelegenheid is hen te verstaan gegeven dat uitzetting met drastischer middelen zou gebeuren. Mede op verzoek van de leiding van het asielzoekerscentrum die vreesde dat de spanningen te hoog zouden oplopen besloot Justitie vervolgens vijftig uitgeprocedeerde Russische joden in een keer per chartervliegtuig uit te zetten. Dit gebeurde ook omdat alle lijnvluchten naar Israel tot het einde van het jaar zijn volgeboekt. Het was de eerste keer dat een uitzetting op een dergelijke schaal gebeurde. Justitie gaat er ervan uit dat het een eenmalige actie was. “We geven er de voorkeur aan uitgeprocedeerde asielzoekers met gewone lijnvluchten tussen normale reizigers terug te laten reizen. Het zijn tenslotte geen criminelen.” De Russen worden op hun vlucht begeleid door twintig marechaussees.

Het uitzetten van de Russische joden en, afgelopen zaterdag, van vier uitgeprocedeerde Vietnamezen naar Tsjechoslowakije vloeit volgens justitie voort uit het nieuwe asielbeleid. In september stemde de Kamer ermee in dat uitgeprocedeerde asielzoekers consequent daadwerkelijk moeten worden uitgezet. Volgens een woordvoerder staat Kosto ook onder grote internationale druk om economische vluchtelingen daadwerkelijk te verwijderen. “Wil de staatssecretaris het draagvlak voor het toelatingsbeleid van vluchtelingen niet verder laten teruglopen dan moet hij deze categorie mensen wel uitzetten. In andere Europese landen zoals bijvoorbeeld Duitsland gaan stemmen op om het Vluchtelingenverdrag aan te passen of om ervoor te zorgen dat mensen direct worden teruggestuurd aan de grens. Dat wil Kosto voorkomen.”

De verschillende fracties in de Tweede Kamer hebben vanochtend instemmend gereageerd op het justitieel optreden tegen Vietnamese en Russische asielzoekers. Alleen Groen-Links afgevaardigde Sipkes vindt dat Kosto voorlopig moet afzien van hongerstakende Vietnamezen. Zij heeft een extra debat aangevraagd met de staatssecretaris.

VVD-woordvoerder Wiebenga zei vanmiddag de Vietnemese asielzoekers zelf verantwoordelijk te houden voor de gevolgen van hun hongerstaking. “Zij moeten beseffen dat in een democratie het beleid niet gewijzigd mag worden op grond van dit soort methoden. Want als deze actie zou slagen, zullen vele acties van dit karakter volgen.” De VVD vindt het ook terecht dat de Russisch joodse asielzoekers zijn uitgezet naar Israel. “Het moet alleen zorgvuldig gebeuren”, aldus Wiebenga. Een van de Russische joden liep ernstig verwondingen op toen hij vanochtend uit het raam sprong. Een andere werd alsnog van het vliegtuig gehaald omdat hij wachtte op de uitslag van een kort geding procedure.