Voetbaltrainers verkiezen schoolbank boven ereloge

ROTTERDAM, 16 DEC. Sparta-trainer Rob Jacobs vond het tijdens de wedstrijd van zijn club tegen Feyenoord “heel ongezellig” op de tribune in De Kuip “tussen de Rode-Kruismannetjes”. Hij moest wegens een schorsing het duel van achter het hek bekijken. Jacobs deed in het begin van de jaren zestig als speler van Feyenoord diverse malen in de Rotterdamse derby in volle stadions mee. In het seizoen 1988-'89 was hij de hoofdtrainer in De Kuip. Daarom was de straf extra zuur voor Jacobs.“Ik had Feyenoord-Sparta graag van dichtbij meegemaakt.”

Jacobs werd voor twee competitieduels van Sparta geschorst omdat hij weigerde uit principe een boete van 300 gulden aan de KNVB te betalen. De tuchtcommissie legde de trainer die straf op naar aanleiding van opmerkingen die hij tijdens Sparta-Utrecht tegen arbiter Uilenberg heeft gemaakt. Jacobs vond de boete belachelijk. Hij zei op een correcte manier te hebben geprotesteerd tegen een overtreding op Sparta-aanvaller Zé Rodrigues. “Ik heb geen krachttermen gebruikt of zoiets.” Uitgerekend Rodrigues zat in de tweede helft van het duel tegen Feyenoord naast de trainer op de tribune. Jacobs kiest nu eieren voor zijn geld. Hij heeft aangekondigd de 300 gulden op de giro van de voetbalbond te storten. Dat zal voorkomen dat hij wederom wordt geschorst. “Ik wil Sparta niet langer duperen.”

Rob Jacobs noemde de verbanning naar de tribune een“aparte ervaring”. In het Engelse voetbal is het gebruikelijk dat de technisch verantwoordelijken tijdens het voetbal hoog en droog zitten in plaats van langs de lijn. Raar vindt Jacobs dat niet. Hij zegt alleen dat trainers in Nederland en de meeste andere landen dat niet gewend zijn. “Misschien is het ook wel iets voor ons. Maar dan moeten we het vanaf het begin van het seizoen proberen en niet zo maar een paar wedstrijdjes.”

Feyenoord-trainer Hans Dorjee heeft, herstellende van een hartoperatie, noodgedwongen een aantal wedstrijden vanaf de tribune moeten bekijken. Hij zegt het “niks te vinden”. “Als trainer hoor je langs de lijn te zitten. Je moet betrokkenheid met je team en contact met je spelers hebben.” Dorjee constateert dat ook in Engeland zeker niet iedereen een plaats op de tribune verkiest. “Zo'n Graeme Souness van Liverpool zit gewoon op de bank. Het zijn de Kees Ploegsma's die daar op de tribune zitten. Net zoals hier.” Dorjee zal bij de laatste wedstrijd van zijn ploeg voor de winterstop, zondag in het Olympisch Stadion tegen Ajax, nog op de tribune blijven. Daarna, officieel per 28 december, keert de Delftenaar weer terug op het veld én in de dug-out bij Feyenoord.

Rob Jacobs zat acht dagen geleden bij de eerste wedstrijd die hij was geschorst, Sparta-Volendam, op het dak van de hoofdtribune op Spangen. Vanaf die plek had hij, zo gaf hij toe, “een veel beter overzicht” dan vanuit de dug-out. Via een zender met ontvanger hield Jacobs toen contact met zijn assistent Henk van Stee. Hij gebruikte het apparaat maar één keer, om over een wissel te overleggen. “Dat liep perfect”, aldus Jacobs. Toch verkoos de trainer gisteren in De Kuip een gure plek in het vak achter de dug-out van Sparta in plaats van een stoel op de hoofdtribune. Het was misschien wel de slechtste plek in het hele stadion. De twee dug-outs en een rondwandelende Feyenoord-verzorger Gerard Meijer versperden Jacobs gedeeltelijk het zicht. Hij moest dan ook een paar keer gaan staan. Dorjee: “Op de tribune heb je inderdaad een mooier overzicht. Maar als trainer ben je gewend om vanuit de dug-out, al steek je met je hoofd soms maar een halve meter boven de grond uit, een goed beeld van de wedstrijd te krijgen.”

“Ik had”, legde Jacobs na afloop de keuze van zijn gecombineerde zit- en staanplaats uit, “met Henk van Stee afgesproken dat ik in de buurt zou gaan zitten. Dan konden we eventueel overleggen. Dat hebben bij die wissel van Ron van den Berg ook gedaan. Ik heb ook gewoon aanwijzingen geroepen. Ik merkte dat Glenn Helder me goed kon verstaan. Nu had ik toch nog het idee dat ik er een beetje bijhoorde.” Jacobs ging in de rust ook naar de Sparta-kleedkamer. Volgens de regels was dat voor de geschorste trainer ook verboden terrein. Dat had hij tijdens de wedstrijd tegen Volendam niet gedaan. “Ik moest nodig naar het toilet, houd het daar maar op.”

Het verhaal gaat dat trainers na het beginsignaal nog maar weinig invloed op het spel van hun ploeg kunnen uitoefenen. Aanwijzingen vanuit de dug-out worden in vele gevallen niet eens door de spelers gehoord. “Dat is niet helemaal waar. Natuurlijk is het mogelijk om tijdens de wedstrijd nog iets te doen, iets om te zetten”, aldus Dorjee. “Ook met mij op de bank zou het 2-0 voor Feyenoord zijn geworden. En ook dan had Taument een hoofdrol gespeeld”, constateerde Jacobs.

Toch willen Jacobs en zijn collega's met hun neus op het veld zitten, soms in de regen en soms met slecht zicht. Anderlecht-trainer Aad de Mos moest wegens een schorsing de eerste twee maanden van de Belgische competitie op de tribune zitten. Evenals Jacobs bewonderde hij het uitzicht, maar hij heeft inmiddels al lang weer zijn oude plaats naast de reservespelers ingenomen. En ook Johan Cruijff zit bij Barcelona als een doodgewone trainer in de dug-out en niet op een gouden zetel in de ereloge van Nou Camp. Dorjee: “Die dug-outs bij Barcelona en Real Madrid zijn verschrikkelijk. Johan heeft er in Nou Camp ook een stuk van laten slopen. De ideale dug-out is die waarin je een beetje rechtop kan staan.” Dorjee vindt dat de kwaliteit van de zitplaatsen van de trainers langs de lijn doorgaans te wensen overlaat. “Soms heb je, zoals in het Olympisch Stadion, een lage schoolbank. Dan zit je bijna in hurkzit, veel te laag dus. Dramatisch. Waarom denk je dat zo'n Beckenbauer de hele wedstrijd staat!”

Feyenoord, gelijk met koploper PSV maar één wedstrijd meer gespeeld, heeft zijn hoge klassering waargemaakt door de wedstrijd tegen stadgenoot Sparta met 2-0 te winnen. Dat gebeurde in een matige en sfeerloze derby in een met 22.051 toeschouwers gevulde Kuip. Feyenoord was veel beter dan het behoudend spelende Sparta, maar wist pas laat te scoren. Bij beide doelpunten was Gaston Taument betrokken. De aanvaller van Feyenoord gaf in de 74ste minuut de voorzet waaruit Sabau kon scoren. Taument maakte zelf acht minuten voor tijd de tweede treffer. “Feyenoord heeft de rust weten op te brengen om de goede kansen te wachten”, complimenteerde trainer Wim Jansen zijn ploeg.