Popov treedt af wegens conflict met Jeltsin

MOSKOU, 16 DEC. Burgemeester Gavriil Popov van Moskou is gisteren na een conflict met president Boris Jeltsin afgetreden. Volgens Popov wordt zijn radicale hervormingsbeleid in de hoofdstad stelselmatig tegengewerkt door de regering van Jeltsin.

Het vertrek van Popov markeert de groeiende tegenstellingen in het democratische kamp voor het eerst sinds anderhalf jaar zo openlijk.

Aanleiding tot het door Popov aangekondigde ontslag is een meningsverschil over de plannen van de burgemeester om het woningbestand en de kleine tot middelgrote ondernemingen in de stad te privatiseren. Volgens hem moest dit proces in anderhalve maand zijn afgerond. De voornemens werden echter door de Russische regering en een meerderheid van Popovs eigen gemeenteraad van de hand gewezen. Eerder was hem dat al gebeurd bij de benoeming van de nieuwe hoofdcommissaris van politie. De keuze van Popov en loco-burgemeester Joeri Loezjkov werd toen naderhand gecorrigeerd door Jeltsin. Hij toonde daarmee geen vertrouwen te hebben in de bestuurlijke kracht van Popov, de hoogleraar economie die zich meer liet zien als rondreizend intellectueel dan als praktisch bestuurder.

“Ik kan zo niet meer werken”, aldus Popov. “Ik ben hier niet naartoe gekomen om in een mooi kantoor te zitten en in prima auto's te rijden. Ik heb bij de verkiezingen een aantal verplichtingen op me genomen.” Popov heeft het precies zes maanden volgehouden als rechtsstreeks gekozen burgemeester van Moskou.

Op de achtergrond van het conflict speelden politieke meningsverschillen die de bestuurlijke problemen van Moskou nog overtroffen. Popov was de voornaamste ideoloog van de losse coalitiebeweging Democratisch Rusland, die de campagne van Jeltsin bij de presidentsverkiezingen in juni van dit jaar heeft gedragen. Democratisch Rusland is echter uit elkaar gevallen. Dat proces werd afgelopen maanden nog versneld door de houding van Jeltsin tegenover zijn achterban. De president koos zijn team niet uit de gelederen van Democratisch Rusland maar uit eigen kring.

Een tweede meningsverschil betrof de vraag of er een partij moest worden opgericht. Jeltsin was tegen, Popov was een gepassioneerd voorstander van serieuze partijvorming. Het derde conflict had betrekking op het behoud van de Sovjet-Unie als staatkundige eenheid. Popov was afgelopen weken een fel criticus van het gemenebest-akkoord dat Jeltsin heeft gesloten met zijn collega's van de Oekraïne en Wit-Rusland. Volgens Popov moet de Unie behouden blijven en moet Rusland zijn dominantie daarin niet opgeven.

Popovs enige resterende politieke functie is nu nog het co-voorzitterschap van de afgelopen weekeinde officieel opgerichte Beweging voor democratische hervorming. Hij bezet deze post samen met Gorbatsjovs medestanders Edoeard Sjevardnadze (minister van buitenlandse zaken), Aleksandr Jakovlev (adviseur), Stanislav Sjatalin (econoom), alsmede burgemeester Anatoli Sobtsjak van St-Petersburg en vice-premier Arkadi Volski van de Unie. Kortom, de elite van de perestrojka.

Ook op het congres van de Beweging voor democratische hervorming werd het gemenebest dat de drie Slavische republieken een week geleden hebben gesloten nogal scherp gekritiseerd. De drie presidenten hebben in Brest de “oude structuren vernietigd zonder dat er nieuwe zijn”, aldus Sjevardnadze. Volgens burgemeester Sobtsjak dreigt het land daardoor weg te zakken in anarchie. De beweging koos uiteindelijk voor een tactische oplossing. Ze onderschreef de doelstelling van de drie presidenten in algemene zin wel maar riep hen daarbij op te komen tot aanpassingen die meer recht doen aan de noodzaak om centrale uniestructuren in tact te laten.