Het blijft tobben met de wetenschap op de Nederlandse tv

Hersens op hol. Hans Böhm op zoek naar de grenzen van het menselijk vernuft. Elke zondag van 16.10-17.00 uur op Ned. 1.

Het blijft aanmodderen met wetenschap op de Nederlandse televisie. Gistermiddag bracht de KRO de eerste aflevering van een serie van tien populair-wetenschappelijke programma's, gepresenteerd door schaakmeester Hans Böhm. De reeks heet Hersens op hol en draagt als ondertitel "Op zoek naar de grenzen van het menselijk vernuft'.

Van die grenzen was in aflevering 1 weinig te bespeuren, of het zouden de ondergrenzen van het vernuft van de makers moeten zijn. De aflevering ging over psychologie en heette "Tranen van de krokodil'. Dat is toevallig krek dezelfde titel als van een boek dat twee jaar terug door de Utrechtse psycholoog Piet Vroon werd geschreven, waarin deze een oude beeldspraak populariseert die in de jaren zestig door de Amerikaanse neurofysioloog Paul MacLean werd uitgedragen. Volgens die nogal simplistische voorstelling van zaken bestaan onze hersenen uit drie in de loop van de evolutie op elkaar gestapelde en nog altijd slecht geïntegreerde onderdelen: een "reptielachtig', een "zoogdierachtig' en een "mensachtig' deel (de hersenstam, het limbische systeem en de neocortex).

Vroon mocht het, in de bibliotheek van het Anatomisch Laboratorium in Utrecht waar het programma voor een klein publiek was opgenomen, allemaal voor de zoveelste keer vertellen. En dat was dan meteen alles wat de kijker wijzer kon worden van "de evolutie van de hersenen', het thema waar de aflevering volgens de aankondiging over ging.

Niets viel er te leren over de fascinerende wereld van het brein en zijn ontstaan. In plaats daarvan dwaalde de uitzending via een reeks zouteloze straatinterviewtjes af naar het thema verslaving, om daarna te belanden bij geliefde stokpaardjes van Vroon, zoals dat ons gedrag aan andere wetten beantwoordt dan de regels die we verstandelijk respecteren.

Het programma werd opgeluisterd met veel tussenshots van apen en olifanten, alsook met bijdragen van enkele gasten onder wie prof.dr. Hans Crombag van de Rijksuniversiteit Limburg. Verrassingen leverde het niet op. De enige echte surprise bood de aftiteling, die onthulde dat voor de eindredactie niemand anders had getekend dan... hoofdgast Piet Vroon.

Is Hersens op hol nu het soort tv waarin een interessant onderwerp uit de wetenschap aanschouwelijk wordt gemaakt voor een breed publiek? Nee. De makers hebben zelfs geen poging gedaan om het thema, de evolutie van de hersenen, behoorlijk uit te werken.

Wanneer komt er in Hilversum eens iemand op het idee om een wetenschapsprogramma te maken volgens dat simpele, in Groot-Brittannië zo veelvuldig beproefde recept: begrensd onderwerp, degelijke research, informatieve beelden bij een begrijpelijke uitleg, verrassend veel inhoud, en vooral: geen flauwekul?