Greenpeace in actie tegen "olie-bonanza'

DEN HAAG, 16 DEC. De internationale milieu-organisatie Greenpeace heeft een felle strijd aangebonden met premier Lubbers en de opstellers van het Energie-Handvest waarover vandaag in de Ridderzaal aan het Haagse Binnenhof een ministersconferentie wordt gehouden.

Greenpeace zette vanmorgen op een persconferentie in Den Haag haar aanval op het Handvest in met de beschuldiging dat het vooral gaat om een “ouderwetse olie-bonanza” waarbij het milieu in de voormalige Sovjet-Unie volstrekt ondergeschikt wordt gemaakt aan kapitaalwinst voor de oliemaatschappijen.

Experts van het Nederlandse ministerie van economische zaken die meewerkten aan de opstelling van het Handvest bestrijden die redenering met klem. Ze wijzen op de bepalingen in het Handvest over milieubescherming en het speciale protocol over milieu en energiebesparing waarover nog wordt onderhandeld. Behalve de winning van nieuwe olie en gas waarmee de economieën van de Russische republieken en andere Oosteuropese landen worden geholpen, is het veel doelmatiger en zuiniger gebruik van energie en het stoppen van de gigantische verspilling een belangrijke doelstelling.

Door het opknappen van lekkende pijpleidingen en slechte installaties kan een besparing van 40 procent worden bereikt, zei staatssecretaris Yvonne van Rooy van economische zaken vrijdag op een congres over het Handvest, georganiseerd door de Erasmus Universiteit. In de voormalige Sovjet-Unie wordt dagelijks bijna net zoveel aardgas afgefakkeld of direct verbrand als er in de pijpleidingen wordt verpompt. Olielekkages hebben gezorgd voor grote oliemeren in Siberië die de natuur vernietigen en het grondwater vervuilen. Wie durft te investeren in technische verbetering en modernisering van deze installaties kan dus niet alleen direct geld verdienen door de kostbare energie die nu verloren gaat te verkopen, maar levert ook een grote bijdrage aan verbetering van het milieu.

Westerse olieconcerns, die in groten getale kantoren in Moskou hebben geopend, zijn echter meer geïnteresseerd in de grote olie- en gasreserves van de ex-Sovjet-republieken, is de redering van Greenpeace. Ze proberen van de ondergang van het communistische systeem gebruik te maken door elk hun deel van die reserves binnen te halen, schrijft dr. Jeremy Leggett, expert van Greenpeace International, in een nota die ecologische nadelen van het Energie-Handvest centraal stelt.

De Sovjet-Unie heeft, sinds de ontdekking van olie op haar grondgebied meer dan een eeuw geleden, 112 miljard vaten olie geproduceerd, het dubbele van de hoeveelheid die de grootste exporteur van olie ter wereld, Saoedi-Arabië, tot nu toe naar boven pompte. De bewezen oliereserves belopen een kleine 60 miljard vaten, maar een intensieve exploratie zou daaraan nog eens 100 miljard vaten kunnen toevoegen.

Volgens Leggett houdt het Handvest nauwelijks rekening met de milieu-implicaties van de bonanza die de oliemaatschappijen voor ogen hebben. Het plan-Lubbers helpt slechts de kranen voor de olieconcerns open te zetten om hun energiedorst te lessen en heeft geen aandacht voor de noodzakelijke vermindering in het gebruik van fossiele brandstoffen, meent hij.

Toch moet die noodzaak door een internationale energie-samenwerking worden erkend, aldus Leggett, omdat een groot aantal regeringen zich op de tweede Wereldklimaat conferentie in november 1990 heeft vastgelegd op stabilisering van de broeikasgassen in de atmosfeer op een niveau dat geen gevaarlijke gevolgen heeft voor het klimaat. Dat beleid betekent onontkoombaar een forse beperking van de huidige koolstofdioxyde-emissies die worden veroorzaakt door verbranding van fossiele brandstoffen. Uitstel van de daarvoor noodzakelijke maatregelen kan volgens Greenpeace leiden tot een toename van het broeikaseffect met potentieel vernietigende effecten, ook op de wereldeconomie.

Foto: De milieu-organisatie Greenpeace demonstreerde vandaag op het Binnenhof tegen het Energie-Handvest waarover in de Ridderzaal een intnale conferentie wordt gehouden. Volgens Greenpeace zal het Handvest leiden tot een "ouderwetse oliebonanza' met schadelijke gevolgemilieu. Het Handvest zal een bijdrage leveren aan het broeikaseffect, vreest de organisatie. Er zit "global warming' in de pijpleidiHandelsblad-Vinvent Mentzel)