Bank wil staatsgaranties voor plan-Lubbers

DEN HAAG, 14 DEC. De ingrijpende politieke en bestuurlijke veranderingen in de voormalige Sovjet-Unie verplichten Westerse banken tot terughoudendheid bij het verstrekken van kredieten voor investeringsprojecten in Oost-Europa. Ze willen daarvoor extra risocobescherming van de Westerse regeringen.

Dat bleek gisteren uit een toespraak van R.J.N. Abrahamsen, een hoge functionaris van de ABN Amro bank, op een congres over het Energie-Handvest (plan-Lubbers).

Deze nieuwe internationale samenwerking op energieterrein gaat juist uit van grootscheepse investeringen in Oost-Europa. Staatssecretaris van economische zaken Yvonne van Rooy onderstreepte op het congres in Den Haag dat het Handvest een hefboom moet worden om via de energiesector in Oost-Europa de markteconomie te introduceren.

Abrahamsen prees het Energie-Handvest, maar waarschuwde dat kapitaal, zowel uit overheidsfondsen al particuliere kredieten, momenteel een schaars goed is. “Een goede prioriteitsstelling van risicodragende projecten in Oost-Europa is nodig, alsmede een zekere risicobescherming van regeringen.” Volgens Abrahamsen ondervindt Oost-Europa ook concurrentie van aantrekkelijke energieprojecten die de olie-industrie in andere delen van de wereld voorhanden heeft.

ABN Amro maakt deel uit van een internationaal bankenconsortium dat een miljardenproject voor de aanleg van pijpleidingen voor het transport van aardgas van Siberië naar West-Europa wil financieren. Shell onderhandelt met de Russische Federatie over een project in het Siberische Urengoy waar het aardgas geproduceerd moet worden.

Mr. Charles Rutten, de voorzitter van de Intergouvernementele conferentie voor het Energie-Handvest deed gisteren en dringend beroep op de grote oliemaatschappijen om volledige steun te geven aan de verdere vormgeving en te stoppen met hun kritiek dat het plan-Lubbers dreigt te leiden tot overbureaucratisering. Shell-directielid Mark Moody Stuart trok zich daarvan in zijn toespraak echter nauwelijks iets aan en herhaalde de waarschuwing van de olieconcerns.

Paul Vlaanderen, topambtenaar het Internationaal Energie Agentschap, steunde het plan-Lubbers omdat de vraag van de Westerse wereld naar olie een steeds groter probleem zal worden. De OECD-landen zijn nu voor 59 procent van hun olieverbruik afhankelijk van import. Dat cijfer stijgt naar 70 procent in het jaar 2005, voorspelde Vlaanderen.