Jupiter

In haar recensie van Henk Hoflands roman De Jupiter (CS literair van 29-11-91) schrijft Janet Luis: “De macht van de media, daarover gaat het in deze roman. De titel wordt nergens verklaard, maar met "de Jupiter' [-] moet wel zoiets als "de krant' of "de televisie' bedoeld zijn.

Ik denk dat Henk Hofland met zijn titel verwijst naar een andere fictionele en zeer machtige krant: The Jupiter is de naam die de schrijver Anthony Trollope in de vorige eeuw gebruikte voor The Times. In een aantal van zijn romans speelt deze krant een grote en altijd ongunstige rol; op de redactionele pagina's wordt de publieke opinie gevormd. Niet altijd op even zuivere gronden, als direct gevolg waarvan personen en carrières worden gemaakt of gebroken. De (fictionele) redacteur Tom Towers van The Jupiter wordt door Trollope voorgesteld als een van de machtigste personen in het land. Zie bijvoorbeeld de roman The Warden, dat gebaseerd is op werkelijk gebeurde voorvallen, waarin de lankmoedige Mr. Harding bijna alles verliest wat hem dierbaar is na een serie principiële redactionele commentaren in de krant, en Framley Parsonage, waarin Tom Towers, “the great representative man of the age”, op een ontvangst maar hoeft te veronderstellen dat het kabinet wel eens zou kunnen vallen, om de pogingen om de breuk in het kabinet te lijmen bij voorbaat hopeloos te maken.

Trollope voerde jarenlang een bittere strijd tegen de Times, een krant die in korte tijd een enorme macht had verworven. De Amerikaanse filosoof en schrijver Emerson sprak zijn verwondering uit over de macht van deze krant in 1856: “No power in England is more felt, more feared, or more obeyed”, schreef hij, en “wat 's ochtends in de krant staat, is 's avonds het gesprek van de dag”. Met zijn benaming The Jupiter verwijst Trollope indirect naar een andere in die tijd gangbare spotnaam voor The Times, The Thunderer, vanwege het donderende proza van de hoofdartikelen. "The Thunderer' was ook een andere naam voor Jupiter, de god die beschikt over het lot der stervelingen en met zijn bliksemschichten een ieder dodelijk kan treffen.

“De macht van de media dus”, en Hofland als de nieuwe Trollope.