Een luchtverplaatsing als van een straaljager

ROTTERDAM, 13 DEC. “We zagen een paar jongens die in brand stonden. Een had zijn kleren al uitgetrokken. Die man hebben we gelijk onder de douche gezet.” J. van der Mei en E. Ten Hoeve waren vanmorgen als constructiewerkers van de firma Polman bij DSM Chemicals bezig toen dat bedrijf werd getroffen door een ontploffing. Omdat ze zich in de gevarenzone bevonden, moesten ze van de bedrijfsleiding onmiddellijk het terrein verlaten. Tegen twaalven bereikten ze de afzetting die in een straal van enkele honderden meters rond het bedrijf isgetrokken. Van der Mei: “Omdat het risico veel te groot was, moest ik mijn auto laten staan en gingen we lopen. We hoorden zware klappen en voelden de luchtdruk van de explosie in de rug.”

Naast de ingang van het bedrijf staat een informatiebord waarop met digitale letters wordt bijgehouden hoeveel dagen het bedrijf zonder ongevallen heeft gedraaid. Vandaag was de stand 275 dagen voor dit jaar. Het record staat op 301 dagen.

Bij het naburige bedrijf Frans Swarttouw hoorde een kraandrijver een enorme knal en voelde een “waanzinnige luchtverplaatsing als van een straaljager”. Zijn collega's en hijzelf hebben meteen daarna een goed heenkomen gezocht.

Het Botlekgebied in Rotterdam is de afgelopen jaren herhaaldelijk getroffen door calamiteiten met chemische bedrijven. Een maand geleden ontsnapte honderd kilo chloorgas uit een put op het terrein van het chemisch bedrijf Tiofine. In 1989 was er een explosie bij het overslagbedrijf Paktank. Bij drie branden in datzelfde jaar ontsnapten chloorgas en blauwzuurgas uit containers.

Andere incidenten in de petrochemische industrie waren er in de jaren tachtig bij BP en KPC. De laatste grote explosie was in 1963 toen een grote gaswolk bij de Shell ontplofte.

Na het incident van vorige maand bij Tiofine, waarbij een chloorwolk ontsnapte, kondigde de Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond (DCMR) samen met de Arbeidsinspectie een inspectieronde in het Botlekgebied aan, waarbij in het bijzonder gelet zou worden op de beveiliging van chemische bedrijven. Volgens een woordvoerder van de DCMR wordt "continu' genspecteerd bij dergelijke bedrijven in de Botlek: “Wij leren van elk incident opnieuw.” Hij kon niet zeggen wanneer DSM Chemicals voor het laatst is genspecteerd. Evenmin was hem bekend of er een relatie bestond tussen de oorzaak van het incident bij Tiofine (stroomstoring) en de ontploffing bij DSM.

De Milieufederatie Limburg pleitte een jaar geleden nog voor een grensoverschrijdend rampenplan voor DSM Chemicals. Zij deed dat naar aanleiding van de ontsnapping van een wolk stikstofdioxyde uit dat bedrijf, waardoor de Belgische gemeente Maasmechelen urenlang de hoogste alarmfase afgekondigd hield. De wolk bleek uiteindelijk geen gevaar op te leveren voor de volksgezondheid.