Persstemmen

Le Soir

Scepsis

Het positieve karakter van de in Maastricht, in het diepste van de winternacht overeengekomen verdragen, komt scherper naar voren als men het resultaat vergelijkt met het europessimisme van de afgelopen tien jaar. (...)

Toen in 1986 de Europese Akte was ondertekend, werd die ook met scepsis ontvangen. Men realiseert zich vandaag de dag dat deze Akte gefunctioneerd heeft als een krachtige motor om de grote markt tot stand te brengen. Men moet nu niet dezelfde diagnostische fouten begaan met de akkoorden van Maastricht.

Le Monde

Geen triomf

De nieuwe Europese Unie is niet in de euforie van Maastricht geboren. Als alles gaat zoals voorzien, zal zij onder anderen voor het jaar 2000 Europa hebben begiftigd met één munt en met politieke en militaire middelen om zich krachtig op het internationale toneel te laten horen.

Dat succes is evenwel geen triomf: het is het resultaat van realisme en vasthoudendheid, het is de vrucht van een nieuw gevecht dat gevoerd moest worden tegen het Thatcherisme en waarvan men zou willen hopen dat dat het laatste is geweest.

Het staatshoofd en de regeringsleiders hebben klaarblijkelijk de kracht van John Major onderschat wat betreft zijn achtergrond en wat betreft de electorale belangen. (...)

Het allerbelangrijkste is (...) niet dat de Twaalf hun ambities in Maastricht hebben moeten matigen, maar dat zij dat in het merendeel van de gevallen om goede redenen hebben gedaan. Het essentiële is, zoals president Mitterrand onderstreepte, dat elf lidstaten de wil krachtig hebben bevestigd om de weg voorwaarts te vervolgen en dat het Frans-Duitse bondgenootschap tijdens geen enkele fase van de onderhandelingen heeft gefaald.

The Independent

Triomf voor Major

Met een mengeling van lef en bekwaamheid heeft John Major een waarachtige diplomatieke en politieke triomf behaald in Maastricht. Het verdrag dat hij mee naar huis bracht, is drastisch ontdaan van al die elementen die zijn regering er zo graag buiten wilde houden - met name iedere noemenswaardige uitbreiding van bevoegdheden van EG-instellingen.

(...)

Het was Helmut Kohl die het idee doordrukte om het sociale hoofdstuk los te maken van het verdrag en daarmee de impasse doorbrak. Hij zou dat nooit hebben gedaan voor Margaret Thatcher: als zij in Maastricht Groot-Brittannië had vertegenwoordigd was de bijeenkomst onvermijdelijk gekenmerkt geweest door spierballenvertoon en wederzijdse beschuldigingen en waarschijnlijk zijn uitgelopen op een ramp. Als Major bij de verkiezingen volgend jaar opnieuw een Conservatieve overwinning in de wacht sleept, zal Maastricht worden beschouwd als het moment waarop hij zijn sporen verdiende als politiek zwaargewicht.

De Standaard

Weinig efficiënt

Het maximale beroep op eenparige beslissingen vleit misschien het gevoel van eigenwaarde bij een aantal eerste ministers. Maar de ervaring van vijfendertig jaar Europese Gemeenschap heeft aangetoond dat het weinig efficiënt is systematisch het tempo van de traagste en meest behoudsgezinde van alle partners te volgen. Inzake buitenlands beleid, veiligheid, defensie en migratie kan dat voor een economisch en sociaal aantrekkelijke Gemeenschap zelfs ronduit gevaarlijk worden.

(...)

De top in Maastricht is niet mislukt, er is geen breuk. Maar het huiswerk dat hij afleverde is niet af.

Süddeutsche Zeitung

Engelse rem

Het mammoetprogramma van Maastricht was teveel voor de twaalf staats- en regeringsleiders van de EG. De dringendste wens van de één ontpopte zich tegelijkertijd als het grootste probleem van de ander. Niemand kreeg wat hij wilde. Kanselier Kohl bijvoorbeeld heeft zich het hele jaar hard gemaakt voor meer rechten voor het Europese Parlement en dit als voorwaarde te stellen voor zijn goedkeuring van de monetaire unie. In Maastricht maakte hij wegens de oppositie van de Brit Major en terughoudende tactiek van de Fransman Mitterrand al bij voorbaat geen enkele kans als hij de monetaire unie ongeschonden de eindstreep wilde laten halen. (...) De WEU wordt nu, zoals Bonn en Parijs voorstonden, tot militair instrument van de EG uitgebouwd. Het monopolie van de NAVO is gebroken.

(...)

De top was een 31-uur durend gepriegel. Niemand werd voor het blok gezet. Het is dus niet verwonderlijk dat de Britten zich zeer tevreden toonden. Ze hebben het minst nagestreeft en zijn het krachtigst op de rem gaan staan. Kan een conferentie echter succesvol worden genoemd, als degenen die het hardst hebben afgeremd er het gelukkigst mee zijn? (...)

In Maastricht is de EG niet echt uitgebouwd tot een Politieke Unie. Maar ze heeft aan dynamiek gewonnen, bijvoorbeeld op het punt van de monetaire politiek.

Frankfurter Allgemeine Zeitung

Driekwart nederlaag

Het resultaat van Maastricht is precies zo uitgevallen als was verwacht: wat betreft de economische- en monetaire unie is er overeenstemming bereikt over een betrekkelijk exact geformuleerd verdrag met een duidelijk tijdpad - of dat de komende jaren zo zal blijven is de vraag. Wat betreft de Politieke Unie is, niet in de laatste plaats op het gebied van de buitenlandse- en defensiepolitiek, het meeste in het vage gehouden en moet de toekomst uitwijzen of de nu overeengekomen procedures enig politiek gewicht kunnen verkrijgen. Vanuit Duits standpunt is er geen sprake van een half succes, maar van een driekwart nederlaag. Maar meer was op dit moment waarschijnlijk niet mogelijk.

Financial Times

Pyrrusoverwinning

De Europese Gemeenschap heeft zich op een "pad van meer snelheden' naar de Europese Unie begeven. Deze stap naar verdere eenwording (...) is een prestatie die de harten van Helmut Kohl, François Mitterrand, Jacques Delors en andere prominenten zal verblijden, wat hun teleurstelling over specifieke onderwerpen ook moge zijn. Tot zijn even grote vreugde is John Major erin geslaagd het Verenigde Koninkrijk buiten de monetaire unie en buiten de zich verder ontwikkelende gezamelijke sociale politiek te houden. Voor een leider wiens motto het was dat de plaats van het Verenigd Koninkrijk in het "hart van Europa' is, moet het duidelijk zijn dat dit een Pyrrusoverwinning voor zijn land kan zijn. (...)

Voor de eerste keer in de geschiedenis is het verdrag niet herzien om de bevoegdheden van de Gemeenschap op de Europese markt te vergroten, maar om de kracht van de EG te vergroten ten einde tot een gezamelijke politiek te komen, zodat zij toezicht kan houden op centrale terreinen voor de lidstaten als de monetaire, fiscale, buitenlandse- en veiligheidspolitiek. Er moet nog veel gedaan worden om sommige van deze toegenomen bevoegdheden democratischer te kunnen verantwoorden. Maar de nieuwe entiteit verdient de naam unie. (...)

Wat de nadelen voor het Verenigd Koninkrijk ook mogen zijn, de opkomst van een "unie met meer snelheden' is op zichzelf genomen een verstandige herkenning van de realiteit.