Na zege leeft onzekerheid bij Ajax voort

DÜSSELDORF, 12 DEC. Louis van Gaal beloofde begin deze week een behoudend spelend Ajax in de return van de UEFA-Cupwedstrijd tegen Osasuna. De oefenmeester vreesde dat de Spaanse counterspecialisten de 1-0-voorsprong van de eerste wedstrijd in Pamplona ongedaan zouden maken als zijn ploeg louter de aanval zou kiezen. En daarbij kon hij schermen met het voorbeeld van VfB Stuttgart dat op eigen terrein tegen de Basken met 3-0 achterkwam en uiteindelijk via een 3-2 nederlaag werd uitgeschakeld.

In het ijskoude Rheinstadion in Düsseldorf hield Van Gaal woord. Maar of de uit heel Nederland meegereisde supporters daar zo blij mee moesten zijn, viel te betwijfelen. Door opnieuw met 1-0 te winnen bereikte Van Gaal wel zijn doel: Ajax verdwijnt volgende week dinsdag als één van de acht deelnemers in de beker voor de loting van de kwartfinales in het UEFA-Cuptoernooi. Voor de korte termijn is de ploeg uit De Meer echter geen stap verder gekomen. Het zelfvertrouwen dat in de competitie al een maand volledig ontbreekt, werd in Düsseldorf niet hervonden. Onthutsend was het om te zien hoe Pettersson, Vink en Winter in de slotfase drie droomkansen om zeep hielpen.

Met de strijdwijze van Louis van Gaal was het ook niet mogelijk om de zorgen eens op zij te zetten en fris van de lever te spelen. De Noordhollander liet Ajax tegen zijn natuur in met twee spitsen spelen. De derde aanvaller, John van 't Schip, was opgeofferd aan een extra verdediger, Sonny Silooy. Na de vroege treffer van Dennis Bergkamp, die na afloop als een magneet werkte op de Spaanse pers, had Van Gaal zijn concept kunnen omgooien. Dan hadden de kleumende toeschouwers misschien nog een leuke avond gehad. Maar de veelgeplaagde oefenmeester nam op het gladde veld geen enkel risico. “Want de 1-0-voorsprong was nog een gevaarlijke stand.”

Van Gaal had de rechterkant versterkt omdat hij op die flank net als in Pamplona het meeste gevaar verwachtte. De Spanjaarden kregen desondanks nog regelmatig riante scoringskansen. Met name een groot deel van de tweede helft kwam Ajax wankelend door. Van Gaal: “Het was de bedoeling dat we de ruimte achter hun aanval zouden benutten. Dat lukte niet helemaal, want we leden te veel balverlies. Er ontstond angst om de voorsprong kwijt te raken. Na 20, 25 minuten werd het vertrouwen wat groter en kregen we weer kansen.”

Ondertussen blijkt dat de problemen in de competitie hun sporen hebben achtergelaten bij een aantal Ajacieden. Bryan Roy kwam gisteravond niet één keer zijn directe tegenstander Larrainzar I voorbij. Wim Jonk voetbalde angstig. De kwaliteiten van de Volendamse libero worden, als hij niet kan inschuiven, voor nog geen vijftig procent benut. Stefan Pettersson raakte geen bal goed zodra hij op doel schoot. En Stanley Menzo was zwak bij zijn uittrappen. Slechts Danny Blind, Aron Winter en Dennis Bergkamp staken boven de middelmaat uit.

Het incasseringsvermogen van John van 't Schip wordt zwaar op de proef gesteld. Hoewel de rechtsbuiten de problemen over zichzelf heeft afgeroepen door te verklaren dat hij prefereert voortaan op het middenveld te voetballen, is het misschien toch wat overdreven dat de international nu door het leven moet als een veredelde reserve. Van 't Schip was erop gebrand zich tegen Osasuna te bewijzen in een behoudende rol. Van Gaal gunde hem die kans niet. Hij koos voor Silooy die in de mandekking Larrainzar II weliswaar goed bestreed, maar aanvallend geen enkele waarde had voor Ajax.

Van 't Schip hield derhalve ondanks de overwinning een onbehaaglijk gevoel over aan de laatste thuiswedstrijd in Düsseldorf. Hij probeert zich weer zo positief mogelijk op te stellen, nu blijkt dat er geen enkele Europese club interesse in hem heeft. Wellicht stilletjes hopend op het EK en daarna mogelijk toch een andere werkgever. “Ik heb er echt de pest over in dat ik niet mocht spelen”, bekende hij gisteravond kort voor de terugreis naar Amsterdam. “Toen de trainer de opstelling bekend maakte, was iedereen het er mee eens. Althans, niemand zei wat. Ik heb gelezen dat Van Gaal blij is dat ik terug ben voor de aanval. Dat zegt voldoende over wat hij met me wil. Waarschijnlijk ben ik alleen nog goed genoeg voor de thuiswedstrijden.”

Van 't Schip kon zich best vinden in de strijdwijze. “Ik weet wel dat we onder Johan Cruijff in de Europa Cup nooit zo hebben gespeeld. Maar het drie-spitsensysteem hoeft niet altijd zaligmakend te zijn. Het gaat tenslotte om het resultaat. Ik vind wel dat ik in dit concept ook had kunnen functioneren. Ik heb in mijn carrière dertig Europa-Cupwedstrijden gespeeld en ik weet wat het is om voorzichtig te spelen. Bovendien heb ik in interlands tegen onder meer Duitsland en Engeland bewezen dat ik, als het moet, de hele rechtervleugel kan overbruggen. Maar het heeft geen zin de opstelling van Van Gaal ter discussie te stellen. De winnende coach heeft immers altijd gelijk.”

Bij de spelers leeft de onzekerheid na gisteravond voort. Bij Louis van Gaal is het vertrouwen ogenschijnlijk groter dan ooit. Op de vraag wie de volgende ronde een aantrekkelijke tegenstander zou kunnen zijn, antwoordde hij met veel bravoure: “Geef mij Liverpool maar. Dat zou aantrekkelijk zijn voor het publiek. Tegen die Engelsen krijgen we veel kansen omdat ze ons wel wat ruimte zullen gunnen.”