GATT-directeur zet handelsronde onder forse druk

GENÈVE, 12 DEC. Directeur-generaal Arthur Dunkel van de GATT (Algemene Overeenkomst van Tarieven en Handel) zal op 20 december een ontwerp-overeenkomst over liberalisering van de wereldhandel presenteren aan de 108 deelnemende landen. Hij wil zo de druk opvoeren om de impasse in de in 1986 gestarte Uruguay-ronde te doorbreken.

Kleine amenderingen op het concept zullen nog wel mogelijk zijn, maar substantiële wijzigingen lijken na 20 december zo goed als uitgesloten. “Als een land grote wijzigingen voorstelt, bestaat het risico dat het hele pakket op losse schroeven komt te staan,” aldus een GATT-woordvoerder gisteren in Genève. Dunkel zelf zei gisteren dat hij op alle belangrijke gebieden, waaronder landbouw en diensten, het liefst teksten zou presenteren die door alle landen zijn onderschreven. Diplomaten omschreven de stap van Dunkel als “riskant maar essentieel om te voorkomen dat de onderhandelingen nog langer voortslepen of zelfs mislukken.”

Volgens Dunkel krijgen de deelnemende landen tot 13 januari de tijd om zich over de ontwerp-teksten te buigen. Op die datum komen de handelsvertegenwoordigers in Genève weer bijeen. De directeur-generaal van de GATT sprak de hoop uit dat de regeringen de Uruguay-ronde in de daarop volgende weken kunnen afronden. Volgens de GATT-woordvoerder komt Dunkel “op het laatste moment” met zijn stukken om de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten een zo groot mogelijke kans te geven hun geschillen over de landbouw alsnog bij te leggen. Volgens Dunkel liggen “substantiële resultaten binnen handbereik.”

De belangrijkste zeven industrie-landen (G-7) gaven afgelopen zomer te kennen dat de GATT-onderhandeling eind dit jaar moesten worden afgerond. Met de naderende Amerikaanse presidentsverkiezingen wordt het anders steeds moeilijker een akkoord te bereiken.

De EG en de VS kwamen de afgelopen weken wat nader tot elkaar na een ontmoeting in Den Haag tussen de Amerikaanse president Bush en de Nederlandse premier Lubbers (in zijn functie van EG-voorzitter). Belangrijkste geschilpunt vormt de Europese landbouwsteun en met name de exportsubsidies. De VS willen niet alleen een korting op de subsidies in geld maar ook in volumes. EG-landbouwcommissaris MacSharry lanceerde in het kader van de Europese landbouwhervorming al een plan om de prijssteun in te ruilen voor inkomenssteun aan de boeren. Dat plan werd door Washington als een belangrijke stap verwelkomd. De Franse minister van landbouw, Louis Mermaz, zei gisteren dat de onderhandelingen tussen de EG en de VS “vastzitten.” Hij oefende zware kritiek op MacSharry die volgens hem zijn onderhandelingsmandaat heeft overschreden door Washington een vermindering van de graanexport met een derde aan te bieden. (Reuter, AP, AFP) Een woordvoerder van staatssecretaris Van Rooy (economische zaken), die als fungerend EG-voorzitter nauw bij de Gatt-onderhandelingen is betrokken, juichte vanmorgen de stap van Dunkel van harte toe. “We zijn blij dat Dunkel het initiatief neemt en dat het nu kiezen wordt.”