WEU tussen EG en Navo

MAASTRICHT, 11 DEC. De Westeuropese Unie wordt officieel de defensiepijler van de EG, maar blijft “complementair” aan de NATO. In de tekst voor het nieuwe verdrag van de Europese Unie is een compromis gesloten tussen de Franse wens voor een zelfstandige Europese defensie en het Britse verlangen naar een gegarandeerde Amerikaanse betrokkenheid bij die Europese defensie.

Zowel de Fransen als de Britten legden gisteravond de nieuwe paragraaf in hun voordeel uit. Premier Lubbers noemde vanochtend vroeg het akkoord op dit punt “een wonder”. Inhoudelijk komt de afspraak neer op de vaststelling dat de WEU een “integraal bestanddeel van de ontwikkeling van de Europese Unie” is. De WEU, waarin nu nog negen EG-landen op defensiegebied samenwerken, wordt straks belast met de uitwerking en uitvoering van het gezamenlijke defensiebeleid van de Europese Unie. De Unie “honoreert” echter de verplichtingen die voor “sommige lidstaten” voortvloeien uit het NAVO-verdrag en is “in overeenstemming” met het in NAVO-kader vastgelegde gemeenschappelijk veiligheids en defensiebeleid.

Volgens de Britse uitleg is daarmee het Europese defensiebeleid vastklonken aan de NAVO. De Fransen legden echter de nadruk op de erkenning “voor het eerst” van een “Europese” defensie in een verdragtekst tussen uitsluitend Europese landen. “Wij zijn hiermee zeer tevreden. Deze formulering doet recht aan het Frans-Duitse initiatief”, aldus de woordvoerder van de Franse president. Daarmee doelde hij onder meer op de oprichting van een Frans-Duits legerkorps, waarbij andere landen zich zouden kunnen aansluiten. De Fransen waren ook zeer ingenomen met de erkenning dat het verdrag “de ontwikkeling van nauwere samenwerking tussen een of meer lidstaten op bilateraal niveau, in WEU of NAVO-verband, niet in de weg staat”.

Tevens besloot de Europese Raad dat alle Unielanden in principe lid mogen worden van de WEU. Deze passage is vooral bedoeld voor Griekenland, dat dreigde met een veto als dit niet geregeld zou worden. Bovendien mogen NAVO-landen die geen lid zijn van de EG, geassocieerd lid worden van de WEU. Daarmee wordt weer tegemoet gekomen aan de wens van Turkije om deel te hebben aan de Europese defensie.