Londen: victorie

LONDEN, 11 DEC. De Britse premier, John Major, keert vandaag in Londen terug als de held van de dag voor zijn aanhangers en als de veroorzaker van een “Europa op twee snelheden” voor zijn critici.

Mogelijk vanmiddag nog doet Major in het Lagerhuis verslag van zijn verworvenheden in Maastricht, waar hij naar eigen zeggen op alle fronten heeft gewonnen. Euro-sceptici in zijn partij noemen de uitzonderingsclausule over de monetaire unie, plus de verwijdering van de sociale paragraaf uit het verdrag tot verder gaande Europese integratie “een victorie” en voorspellen dat zelfs Margaret Thatcher zich in de positie gebracht kan achten, dat ze het resultaat niet openlijk bekritiseert. Conservatieve Euro-enthousiasten zullen naar Majors eigen overtuiging eveneens gelukkig zijn met het resultaat, “omdat we hoe dan ook goed zitten” met de mogelijkheid later alsnog aansluiting te zoeken op monetair en sociaal gebied.

De politieke oppositie is één in haar afwijzing van het resultaat. Labour sprak van “het verraad (van Major) jegens Groot-Brittannië”. De Britse werknemers zijn volgens de partij “de grote verliezers” van het bereikte akkoord. SLD-leider Paddy Ashdown noemde het resultaat van de top een typisch voorbeeld van de mentaliteit “mist in Maastricht, vasteland van Europa geïsoleerd”. Hij voorspelde dat de Britse bevolking de prijs zal betalen voor de onzekerheid die de regering laat bestaan over haar toewijding aan Europese integratie. De opstelling van Major in Maastricht was niet gemotiveerd geweest door het landsbelang, maar door de wetenschap dat de Conservatieve achterban van de regering bijeen gehouden moet worden met het oog op de komende verkiezingen, zo zei hij.

“Die prijs zal worden betaald in banen, in hypotheekrentes, in gebrek aan broodnodige investeringen uit het buitenland en in kansen. De City of London betaalt de prijs in de zin dat nu vaststaat dat daar niet de Centrale Europese Bank kan komen.”

Voor de meeste Britse kranten kwam het bereikte akkoord te laat voor een hoofdartikel, maar de regeringsgezinde The Daily Telegraph prijst de premier vanmorgen voor zijn meesterschap in wat het noemt “het andere landen onder druk zetten, zodat zij nu (de sociale paragraaf) pas later in een verdrag kunnen schrijven”. De Times, onder de kop “een soort van overwinning”, zegt dat Major de rest van de Gemeenschap gedwongen heeft “verstandig” te zijn. “Het is nu tijd voor het van de grond af aan opbouwen van structuren en de luchtkastelen te laten voor wat ze zijn.”