Isolationist Buchanan wil president VS worden

WASHINGTON, 11 DEC. Een conservatieve Republikein, Pat Buchanan, heeft gisteren met een isolationistische boodschap zijn kandidatuur voor het presidentschap aangekondigd. “Bush is een internationalist en wij zijn nationalisten”, zei hij gisteren in de deelstaat New Hampshire. “Hij wil Amerikaanse rijkdom en macht in dienst stellen van een vage Nieuwe Wereldorde, wij zetten Amerika op de eerste plaats.”

Buchanan (53) geldt niet als een echte outsider. Hij is zelfs geboren in Washington. Hij is een conservatieve columnist wiens artikelen in het hele land verschijnen en die ook een eigen televisieprogramma heeft. Alle belangrijke journalisten uit Washington kennen hem en noemen hem bij zijn voornaam. Bij televisieprogramma's waar hij zijn politieke plannen besprak, leidde het wel eens tot verwarring, omdat sommige oude vrienden hem plotseling met “meneer” aanspraken.

Buchanan werkte voor de presidenten Nixon, Ford en Reagan en met president Bush heeft hij geluncht. Hij is een fervent anti-communist en bepleitte voorheen altijd Amerikaanse inmenging in de wereld om de communisten te bestrijden. Maar na het einde van de Koude Oorlog zoekt hij aansluiting bij het oude, isolationistische Republikanisme van senator Robert Taft, de belangrijkste tegenstander van de Marshall-hulp in de jaren veertig. Verder bepleit hij afbraak van de verzorgingsstaat, belastingverlaging, wegwerking van het begrotingstekort, meer protectionisme, immigratiebeperking uit landen die minder verwantschap vertonen met de Amerikaanse, “christelijke cultuur” en het verminderen van positieve discriminatie voor achtergestelde groepen.

Het verkiezingsprogramma van Buchanan heeft veel gemeen met dat van de andere Republikeinse kandidaat David Duke. Hij mist Duke's omstreden verleden bij de Neonazi's en de Ku Klux Klan, zodat hij een meer legitiem alternatief vormt voor conservatieve kiezers.

Buchanan heeft een belangrijke aanhang onder Republikeinse conservatieven die vervreemd zijn geraakt van de gematigde, internationalistische president Bush. Vooral in de scheidsrechtersstaat New Hampshire, waar de eerste voorverkiezingen worden gehouden, heeft hij veel steun. Door het behalen van een flink stemmenpercentage in New Hampshire kan hij zich nationale naambekendheid verwerven, waarop hij verder kan teren. Toch erkende hij dat hij nog “een heel eind” heeft te gaan, wil hij ooit president worden. Zijn succes kan president Bush naar rechts trekken en dat is Buchanans bedoeling. De president staat nu voor een dilemma. Hij kan niet zwak schijnen door Buchanan serieus te nemen, anderzijds kan hij New Hampshire ook niet verwaarlozen. Als Buchanan met meer dan een kwart van de stemmen van Bush verliest, zal dat ook als een verlies van Bush worden uitgelegd.

Ook aan Democratische kant zijn er belangrijke isolationistische, populistische presidentskandidaten, zoals senator Tom Harkin. Dergelijke kandidaten hebben grote invloed op het bepalen van het politieke debat tijdens deze verkiezingen, zeker tijdens een recessie. Bush zei gisteren tijdens een bezoek aan Chicago dat hij zich zorgen maakte over de “stemmen van links en van rechts over protectionisme en America First. Mijn idee is dat we met iedereen kunnen wedijveren als we de markten meer openen.”

Toch heeft Bush zich al gevoelig getoond voor Congresleden die onder druk van verarmde of werkloos geworden kiezers de buitenlandse hulp hebben gekritiseerd. Hij aanvaardde dat het Congres minder hulp aan de Sovjet-Unie toeliet dan hij wenste. Bovendien wil hij tijdens een bezoek aan Japan in januari vrijwillige exportbeperkingen voor Japanse auto's naar Amerika vragen. De Democratische leider in het Huis van Afgevaardigden, Richard Gephardt, heeft een nieuwe wet voorgesteld om de sancties tegen buitenlandse exporteurs te versterken. De huidige, zogeheten Super-301-regeling is al buitengewoon hard voor niet-Amerikaanse exporteurs en kent een ruime definitie voor het "dumpen' van goederen, waarop snel sancties volgen.