Gedegen lezing over aimabel componist Maderna

De zaak Maderna onder de loep. Lezing-concert georganiseerd door de Stichting Kulturele Vorming Rotterdam. Gehoord: 9-12 Muziekschool, Rotterdam.

Maderna en het muzikale verleden (Maderna, Ockeghem, Webern en Wagner) en Maderna en tijdgenoten (Maderna, Nono, Berio, Boulez en Brown) in uitvoeringen door het Aquarius Ensemble op respectievelijk 18 en 19-12 in Theater De Unie, Rotterdam. Al eerder biedt op 11-12 De IJsbreker in Amsterdam een Maderna-avond door intendant Pierre Audi, dirigent Lucas Vis, musicoloog Arthur van Dijk en Hölderlin-vertaler Ad den Besten. De toegang is gratis.

Op 13 november 1973 overleed in Darmstadt de componist-dirigent Bruno Maderna aan de gevolgen van een versneld uitgevoerde bloedtransfusie. Versneld op eigen risico om op tijd te zijn voor de eerste repetitie in Amsterdam van Debussy's Pelléas et Mélisande. Maderna leefde onder een afschuwelijke tempodwang en kwam wel vaker te laat. Hij was een veel te aimabele persoonlijkheid die zijn energie grotendeels aan anderen schonk - de Nederlandse avant-garde is hem in de periode 1963-1973 veel verschuldigd.

Onder titel "De zaak Maderna' organiseert de Rotterdamse Kunststichting een viertal manifestaties als aanvulling bij en inleiding op Maderna's Hyperion op 19 en 20 december in de Amsterdamse Stadsschouwburg. Maar bestaat er wel een zaak Maderna? De Kunststichting twijfelt zelf: “Het is een zaak zonder aanklager, verdediger of rechter.” Maar door de voordracht in 1966 als vaste gastdirigent bij het Concertgebouw Orkest ontwikkelde zich wel degelijk een "affaire'. Het Handelsblad steunde de initiatiefnemers, het NRC was mordicus tegen. Aldus verdeelde Maderna - en dat voor iemand die juist als geen ander pleitte voor het slechten van scheidslijnen - het Nederlandse muziekleven van de jaren zestig in twee kampen. Als componist kende men hem nauwelijks, sinds het moment dat Hans de Roo hem naar het Residentie Orkest had gehaald was hij de enige dirigent die alles dirigeerde, van vroeg middeleeuwse muziek tot Schats Labyrint, en dat zonder een woord Nederlands te spreken!

Het wordt dan ook zeker tijd om eens aandacht te schenken aan de componist Maderna, en het staat daarbij vast dat hij zeer verblijd zou zijn geweest met de aandacht van jongeren, zoals maandagavond in de Rotterdamse muziekschool. Want evenals een Anton Webern koesterde hij hoge verwachtingen van de jongste generatie. Webern was als een kind zo blij toen hij zijn werk aantrof in een boek voor de jeugd en zijn eerste 12-toonscompositie was niet voor niets een Kinderstück.

Gisteravond bleek een Serenata per un satelliti in de vorm van een labyrintische wirwar van notenbalken die zich hoog in de lucht priemen - in de stijl van de graficus-componist Sylvano Bussotti - zeker haalbaar, al was het maar door de vrijheid die de componist aan het tempo overlaat. Maderna liet veel vrij en bezat een flexibele, praktische inslag. Zo nam men hem wel kwalijk dat hij voor de televisie gezeten componeerde. Maar ik ben er zeker van dat Mozart dit in onze tijd ook zou hebben gedaan.