Franse regering pakt machtige havenwerkers aan

PARIJS, 10 dec. In de meeste Franse havens is zondag en maandag niet gewerkt. Voor de tweede keer in tien dagen hebben de havenarbeiders het werk voor 48 uur neergelegd in opdracht van de commmunistische vakbond CGT. Met de stakingsacties - twee dagen per week - protesteren de havenwerkers tegen het plan van de staatssecretaris van de zee Jean-Yves Le Drian om het uit 1947 daterende statuut voor de havenwerkers te wijzigen.

Volgens Le Drian, burgemeester van de havenstad Lorient en kleinzoon van een havenwerker, zijn dit statuut en de machtspositie van de CGT de oorzaak van de gestadige achteruitgang van de Franse havens in vergelijking tot andere havens in Europa, vooral Antwerpen en Rotterdam. De CGT heeft praktisch een monopoliepositie in de Franse havens en dicteert sinds jaar en dag de arbeidsvoorwaarden voor de in totaal 8400 havenwerkers. Voor de vakbond is het statuut uit 1947 heilig.

Geen enkele regering heeft de laatste veertig jaar serieus geprobeerd de macht van de bond in de havens te breken. Staatssecretaris Le Drian meent dat een ingrijpende hervorming noodzakelijk is, omdat de Franse havens al tien jaar lang klanten verliezen en hun concurrentiepositie veilig moet worden gesteld als de Europese markt in 1993 open gaat.

De CGT en haar 'dockers' (zoals de havenarbeiders in Frankrijk worden genoemd) vormen een soort mafia die boven de wet verheven is. Het jaarsalaris van een docker kan oplopen tot ruim 50.000 gulden voor minimaal 144 werkdagen van acht uur tegen 234 werkdagen in andere Europese havens.

In Le Havre, een van de belangrijkste Franse havens, wordt het lossen en laden verricht door ploegen van achttien man tegen acht man in Rotterdam of Antwerpen. Ze worden betaald op basis van zes uur werk. Als ze zes uur en tien minuten werken, krijgen ze acht uur uitbetaald. Als gevolg van dergelijke gunstige regelingen, afgedwongen met talloze stakingsacties, kost het laden van een container in Marseille, de grootste Franse haven, 1200 francs tegen 650 francs in Antwerpen.

Het vervoer in Marseille (90,3 miljoen ton in 1990) en Le Havre ( 54 miljoen ton) groeit nauwelijks en steekt mager af tegen dat in Antwerpen (102 milloen ton) en Rotterdam ( 287,7 miljoen ton) dat alleen meer goederen omslaat dan alle Franse havens tezamen. Vooral de groei van het containervervoer, waaraan het meest wordt verdiend, is in Frankrijk achtergebleven. De afgelopen tien jaar nam dat slechts met 15 procent toe terwijl de containeromslag in Antwerpen verdrievoudigde. Dertig procent van de Franse import en 20 procent van de Franse export ging vorig jaar via buitenlandse havens.

Staatssecretaris Le Drian wil bereiken dat per haven nieuwe contracten worden afgesloten, de kosten worden verlaagd en 1500 overbodige arbeidsplaatsen opgeheven. De CGT reageerde met een brief aan alle havenwerkers waarin hun solidariteit werd gevraagd op straffe van uitsluiting van werk. Beide partijen bereiden zich voor op een langdurig conflict. Gewelddadige acties zijn niet uitgesloten, zoals twee journalisten in Marseille vorige week ervoeren. Ze werden uit het plaatselijke CGT-lokaal geslagen omdat hun kranten een 'te sympathiek' commentaar over het plan van Le Drian hadden afgedrukt.