Dramatische bewerking Buck-Goudsmit affaire

Suite 215, afl. 11: De dagen van Josephine. Ned. 3, 20.25-20.59u.

Nooit kwam de Nederlandse wetenschap geruchtmakender in het nieuws dan vorig jaar, in de Buck-Goudsmit affaire. De aankondiging, met veel fanfare, van een nieuw middel tegen aids bracht de media in rep en roer. Helaas bleek van de resultaten een paar maanden later niets te deugen. De hoop die onder virusdragers was gewekt, werd wreed de bodem ingeslagen. Buck vluchtte in de vut en Goudsmits aanzien kreeg een gevoelige knak.

De aanvankelijke euforie over de vondst, de ontmaskering die erop volgde, de eerzucht en ontgoocheling van de onderzoekers, de valse hoop onder de virusdragers: het zijn de ingrediënten bij uitstek voor een pakkend drama. En zowaar: in de loop van een paar dagen brengt de televisie maar liefst twee dramatische bewerkingen van de beruchte affaire. Beide versies nemen het niet al te nauw met de feiten maar brengen niettemin de morele en maatschappelijke aspecten van de zaak in hun eenvoud trefzeker in beeld.

Afgelopen vrijdag had Medisch Centrum West de primeur met de 55-ste aflevering "Nieuwe hoop'. Tussen een stuk of zeven parallelle plots door werd, onder leiding van dokter Jan van de Wouden, een veelbelovend nieuw anti-aidsmiddel van "professor Huizinga', projectleider van de "vakgroep experimentele technieken' (!) van "de Technische Universiteit' op een aids-patiënte uitgetest, ofschoon de werking ervan door "viroloog Diepenbroek' van het "Academisch Ziekenhuis' nog niet was bevestigd. Helaas: de bemoedigende resultaten bleken voorbarig en in het slotshot werd de zieltogende patiente, verwittigd van het trieste nieuws, haar laatste sprankje valse hoop ontnomen.

Onnodig te zeggen dat het echte "middel van Huizinga' nooit op patiënten is uitgetest en dat de werkelijke "Diepenbrock' nog volhield dat het middel werkzaam was toen al lang en breed vaststond dat er geen enkel werkzaam bestanddeel inzat. Maar ach, wat doet het ertoe, de boodschap was duidelijk en het was weer een mooie aflevering.

Het vanavond uit te zenden elfde deel van de dramaserie Suite 215 concentreert zich geheel op de figuur van Buck (hier "prof. Wienand Vos' uit Groningen, gespeeld door Henk van Ulsen). De ijdele geleerde geeft in Grand Hotel Mauritz, waar hij samen met zijn vrouw en kinderen verblijft, een internationale persconferentie. Hij maakt daarin zijn zojuist in Science gepubliceerde vondst van een middel tegen aids wereldkundig. Tot zijn verbijstering en onbegrip wordt Vos echter na afloop door zijn ongeruste co-auteur prof. Irma van Gelder (Adrienne Kleiweg) fel geattaqueerd. Zij vindt de publiciteit veel te voorbarig omdat Vos' promovendi hebben ontdekt dat "Josephine' (zoals het middel door de makers is genoemd) nooit zuiver kan zijn. Na een confrontatie met een aardige belangenvertegenwoordiger van aids-patiënten besluit van Gelder op eigen houtje het Science-stuk te rectificeren en daarmee de hooggeleerde Vos ten val te brengen.

Net als in Medisch Centrum West is in De dagen van Josephine de relatie tot de feiten schetsmatig. Zo was de echte "stof van Vos' alleen in Nederland wereldnieuws en was de echte tu-collega die de "zaak-Vos' aan het rollen bracht, prof. Stan van Boeckel, geen co-auteur van het Science stuk. Voor insiders aardig is dat het gewraakte Science-nummer zowaar al in de hotelsuite op tafel ligt en het artikel van "Vos' en "Van Gelder' (dat kunstig bijna in de stijl van het blad is opgemaakt) de fantasietitel "Spectrum-analysis of Paralysed H.I.V. Virus' draagt. Met die laatste foutieve benaming (die dubbelop is, want de "V' staat al voor "virus') sluit Science zich aan bij de terminologie van dokter Jan van de Wouden uit Medisch Centrum West.

Maar opnieuw: een kniesoor die op zulke dingen let. "De dagen van Josephine' doet wat gekunstelder aan dan de de vlotte, professionele soap van Medisch Centrum West, maar biedt verstrooiing met een geëngageerd tintje. Het is een helaas al te zeldzaam voorbeeld van Hollands tv-drama inhakend op recente maatschappelijke gebeurtenissen. Moge het inspireren tot een avondvullend theaterstuk over de affaire Buck-Goudsmit.