Tony Joe White blijkt nog altijd de gelouterde bluesman; Zwoele rock uit het moeras

Concert: Tony Joe White. Gehoord: 8-12 Paradiso, Amsterdam. Herhaling: 9-12 Oosterpoort, Groningen, 10-12 Noorderligt, Tilburg.

Wat maakt een saai ogende popgroep als Dire Straits zo immens succesvol? De muziek ligt prettig in het gehoor, zal iedere compact disc-minnende fan onmiddellijk te berde brengen. Hoewel hij de invloed van J.J. Cale evenmin ontkent, is zanger-gitarist Mark Knopfler voor zijn inspiratie aan niemand zoveel dank verschuldigd als aan Tony Joe White, de man die meer dan twintig jaar geleden eigenhandig verantwoordelijk was voor de uitvinding van de zogenaamde "swamp rock".

Geboren in het diepe zuiden van de Amerikaanse staat Louisiana, groeide White op tussen zwarte blueszangers en blanke cajunmuzikanten. Zijn eerste plaat uit 1969 kreeg de passende titel Black And White, want niemand kon aan de even luie als doorleefde stem horen of hier een blanke of een zwarte artiest aan het woord was. Veertien jaar eerder was iets dergelijks al eens vertoond door de jonge Elvis Presley, die later White's Polk Salad Annie op het repertoire zou nemen.

Behalve als een matig succesvol solo-artiest, maakte Tony Joe White naam als leverancier van liedjes voor anderen. Brook Benton zong zijn Rainy Night in Georgia de hitparade in. Zelf was White vooral in Europa succesvol met een nogal tijdgebonden lofzang op een Groupy Girl. Daarna werd weinig meer vernomen van de zwoele moerasrocker totdat hij een drietal nieuwe liedjes mocht leveren voor het recente album van Tina Turner. Vooral haar versie van Steamy Windows vestigde de aandacht op de onverminderde kwaliteit van White's onversneden bluesrock.

Nu hij na een stilte van jaren uit het niets lijkt te zijn teruggekeerd, valt op hoe weinig zijn muziek aan kracht heeft ingeboet. De nieuwe plaat Closer To The Truth klinkt verbluffend authentiek, vergeleken bij de fletse blauwdruk waarmee Dire Straits goede sier maakt.

Zijn concert begon de 46-jarige White met een indringende soloversie van Willie and Laura Mae Jones, een sfeerbepalende terugblik op "another place and another time'. Hij speelde zijn bijtende gitaarpartijen met het schijnbare gemak van een gelouterde bluesman. De diep-donkerbruine stem werd fraai omlijst met de warme klank van het Hammondorgel, een onmisbaar onderdeel van zijn karakteristieke blanke soulmuziek. Het publiek is met hem meegegroeid, en in de uitverkochte zaal klonk zo nu en dan een koor van eerbiedige bromstemmen. Nieuwe songs als het dramatische Closer to the Truth lieten zich moeiteloos mengen met ouder materiaal, regelmatig voorzien van een ouderwets snerpend wahwah-effect. Geen nieuws is in dit geval goed nieuws, want de nog altijd uit duizenden herkenbare Tony Joe White heeft alle trends glansrijk overleefd.