Londen: in vacuüm

LONDEN, 9 DEC. De Britse delegatie naar de Europese top in Maastricht, premier John Major, minister van buitenlandse zaken Douglas Hurd en minister van financiën Norman Lamont, zag er gisteren bij vertrek van vaderlandse bodem uit als was zij op weg naar een onplezierige begrafenis: somber gekleed, plechtig lopend en nerveus achter een ogenschijnlijke kalmte. Premier Major, in het volle besef dat de uitkomst van het overleg in Maastricht zijn politieke carrière zal maken of breken, had nog één afscheidsboodschap: hij zou terugkomen met een "deal', als die in het voordeel van Groot-Brittannië was.

De Britse pers speelt vandaag de laatste uitlatingen van Euro-vijand nummer één, Jacques Delors, hoog op. Deze uitvinder van “socialisme via de achterdeur” - in de woorden van mevrouw Thatcher - hield gisteren een gepassioneerd pleidooi voor Europese eenwording door een “onomkeerbare geloofsverklaring in federalisme”, waarbij de Europese partners minder aandacht dienden te besteden aan “dat ene land dat steeds maar zegt: “Nee, nee, nee”.

De voorzitter van de Europese Commissie, object van haatacties van de Britse tabloid-press onder het motto “Up yours Delors” (twee vingers in de lucht, maar niet in de V voor Victorie), wordt hier beschreven als een spelbederver die met opzet “het F-woord” uit de kast heeft gehaald en glanzend te pronk heeft gezet midden op de onderhandelingstafel van EG-leiders.

Nu eindelijk het moment nabij lijkt dat Groot-Brittannië psychologisch eiland-af wordt, door zich in de hechte omarming van een Groot-Europa te begeven, lijken de thuisblijvers tijdelijk in een vacuüm gevangen. De meeste hoofdartikelschrijvers wensen de premier vanmorgen toe dat hij met een verdrag uit Maastricht kan terugkeren, voornamelijk omdat ze vrezen dat het voormalig imperium anders opnieuw geïsoleerd zal achterblijven. Maar tussen de regels van de verslagen over de laatste voorbereidingen voor “Maastrick” klinkt iets door van de verveling die het Britse publiek zo langzamerhand over het onderwerp lijkt te hebben bevangen.

De materie wordt hooguit weer interessant als de premier later deze week in het Lagerhuis verslag komt uitbrengen van het verloop van de top. Als hij met lege handen thuiskomt, krijgt hij de kritiek van de meerderheid van zijn partij en van de volledige oppositie over zich heen. Als hij terugkeert met (een soort van) afspraak, weet hij de welsprekende furie van mevrouw Thatcher tegenover zich, die hem zal verwijten dat hij getekend heeft voor “een lopende band op weg naar federalisme”. Nu al meldt de pers verlekkerd dat “de breuk” tussen Major en diens voorgangster “onherstelbaar” is, hetgeen blijkt uit het feit dat de premier niet is uitgenodigd voor het 40-jarig huwelijksdiner van de Thatchers in het Claridge Hotel. Dat zijn dimensies waarbinnen de Britse kiezer de kans krijgt zijn "gelijk' of "ongelijk' uit te spreken.

De dominantie van Duitsland in een Verenigd Europa kon niet duidelijker worden bewezen dan door het nieuws, dit weekeinde, dat Duitsers mogelijk Rolls Royces en Bentleys gaan vervaardigen. Vickers, de baas van de Rolls Royce-fabriek, zou daarover onderhandelen met BMW.