Kok: Europarlement grotere rol in EMU

MAASTRICHT, 9 DEC. In het ontwerpverdrag voor de Economische en Monetaire Unie (EMU), dat op de top in Maastricht moet worden goedgekeurd, krijgen het Europese parlement en de Europese Commissie, het dagelijkse bestuur van de EG, een grotere rol toebedeeld dan de meeste landen aanvankelijk van plan waren. Dit is vooral te danken aan de inspanningen van minister van financiën Kok.

Toen Kok eind oktober het ontwerpverdrag voor de Economische en Monetaire Unie presenteerde, zei hij dat hij nadruk wilde leggen op deze institutionele aspecten van EMU, ook al besefte hij dat hiervoor geen meerderheid onder zijn EG-collega's bestond. In de laatste versie van het ontwerpverdrag, zoals dat vandaag besproken wordt door de regeringsleiders, is evenwel een grotere rol aan het Europarlement toebedeeld dan de meeste landen aanvankelijk geneigd waren om goed keuren. Er is sprake van meer "samenwerking' en minder "raadpleging'. Verzet ertegen komt vooral van Groot-Brittannië en Denemarken.

De democratische controle door het Europarlement is overigens één van de omstreden onderdelen van de onderhandelingen over de politieke unie.

In Koks versie van het EMU-verdrag krijgen de Europarlementariërs "instemmingsrecht' bij veranderingen van de statuten van de Europese centrale bank en bij de toekenning van taken aan de ECB op het gebied van toezicht op financiële instellingen.

In andere gevallen voorziet zijn versie in "samenwerkingsprocedures' met het Europarlement. Deze zijn van kracht bij het toezicht op het economische beleid van de lidstaten en het verbod op monetaire financiering ("geldpersen draaien')

De minder vergaande procedure voor raadpleging van het Europarlement zal worden gebruikt bij de procedure rondom de vaststelling van overmatige overheidstekorten. De Europarlementariërs zullen ook geraadpleegd worden bij de benoeming van de president van de Europese centrale bank en van het Europese monetaire instituut, de voorloper van de ECB. Bij de overgang naar de slotfase van de EMU (één Europese munt) zal het Europarlement eveneens worden geraadpleegd. Een stem hierin heeft het parlement evenwel niet.

Ten slotte zal het Europarlement in een aantal gevallen op de hoogte gesteld worden van besluiten met betrekking tot de Economische en Monetaire Unie. Dit is voorzien in het geval economische sancties tegen een land buiten de EG worden genomen - zoals vorig jaar tegen Irak -, de vaststelling van richtlijnen voor het economische beleid en de uitvoering van strafmaatregelen tegen EG-landen met overmatige tekorten. De president van de ECB zal ieder jaar voor een hoorzitting in het Europarlement verschijnen om zijn beleid toe te lichten.