Zeeuwen zitten niet te springen om oeververbinding

MIDDELBURG, 7 DEC. Eerst kregen de inwoners van het Zeeuwse Borsele een industriegebied met kerncentrale voor de deur. Binnenkort komt daar al het radioactieve afval van Nederland bij, en er wordt al gesproken over stortplaatsen voor chemisch verontreinigd slib. Als klap op de vuurpeil wil de provincie Zeeland bovendien een brug-tunnelverbinding aanleggen over de Westerschelde tussen Terneuzen en Ellewoutsdijk.

En dat betekent opnieuw een aanslag op de leefbaarheid van de gemeente Borsele: het dorp Ellewoutsdijk krijgt pal naast zich een metershoge brug. En de kern Borssele, die naast industriegebied Het Sloe in een hoekje ligt, wordt door de af- en aanvoerwegen naar de oeververbinding afgesloten van de rest van de wereld. Er wordt al jaren door verschillende groeperingen geprotesteerd tegen de komst van de WOV, de Westerschelde Oeververbinding. Maar, vinden vijf inwoners van Borsele: niet hard genoeg. “Want nog steeds bestaat het idee,” zegt een van hen, G. Dellebeke, “dat alle Zeeuwen zitten te springen om die WOV. En dat eigenlijk ook al definitief is besloten dat ze er komt. Terwijl dat absoluut niet zo is.” De vijf hebben een nieuwe actiegroep opgericht, "WOV drie nie', die duidelijk moet gaan maken dat de oeververbinding, langs het tracé drie dat door de provincie is gekozen - via Terneuzen en Ellewoutsdijk - onaanvaardbaar is. Onder het motto "samen sterk' wil WOV drie alle protesten tegen dit tracé bundelen. Zeeland, geplaagd door twee voortdurend haperende veerdiensten over de Westerschelde, probeert al zo'n dertig jaar een vaste oeververbinding van de grond te tillen. Tot nu toe zonder enig resultaat. Gebrek aan geld bleek steeds de boosdoener.

Halverwege de jaren tachtig besloot het provinciebestuur een ultieme poging te wagen. De verbinding zou immers belangrijk zijn voor de economische ontwikkeling van de provincie. Na tijdrovende procedures is nu eindelijk duidelijk wáár de WOV zou moeten komen: ten westen van Terneuzen en Ellewoutsdijk, met een toevoerweg die afbuigt langs het waardevolle natuurgebied van de Zak van Zuid-Beveland. Eind deze maand kiezen Provinciale Staten vier bouwmaatschappijen die worden uitgenodigd offerte uit te brengen op het miljoenenproject. In het najaar van 1992 wordt daaruit een definitieve keuze gemaakt, waarna Statenleden rond de jaarwisseling beslissen of de WOV er definitief komt of niet.

De financiën vormen opnieuw een enorm struikelblok. Het gekozen tracé tussen Terneuzen en Ellewoutsdijk was met zijn begrote 829 miljoen gulden bepaald niet het goedkoopste. Maar varianten die minder geld kostten, waren om milieu-technische dan wel economische redenen niet acceptabel. Om de extra kosten te compenseren, verdween op de tekentafels alle franje aan het project. Het is duidelijk: de provincie gaat tot op het bot om de WOV dit keer door te laten gaan. “En juist dat”, stelt Dellebeke van de actiegroep WOV drie nie, “baart ons zorgen. In het begin dachten we: die WOV komt er toch niet. Dat is veel te duur. Maar de provincie blijft maar aan de gang om oplossingen te bedenken voor het geldprobleem.”

Veearts P. van de Vijver uit het Zeeuws-Vlaamse IJzendijke ziet hetzelfde probleem. In 1981, toen een vorig WOV-project ook in de beslissende fase verkeerde, wierp hij zich in zijn streek op als "opinionleader'. Op eigen initiatief organiseerde hij een grote enquête naar de wenselijkheid van de vaste verbinding "met de overkant'. Een ruime meerderheid van de 16.000 Zeeuws-Vlamingen die reageerden bleek tegen. Van de Vijver denkt dat de noodzaak van een WOV voor zijn streekgenoten nu veel groter is. “Bijvoorbeeld voor het bedrijfsleven is de concurrentie de laatste jaren veel sterker geworden. Mensen moeten meer knokken voor hun brood.” Toch blijft hij tegen de bouw van een WOV. “Er is nog geen schop in de grond, en het ontwerp is nu al helemaal uitgekleed. Alles moet zo goedkoop mogelijk: toevoerwegen worden enkelbaans, en worden voorzien van gevaarlijke kruisingen. De provincie heeft kennelijk niet bedacht dat het belangrijk is om ook de verbindingen rondom de WOV goed uit te voeren. Zo vraag je toch om ongelukken. Wij willen best een WOV, maar niet ten koste van alles.” De veearts zal dit keer geen acties op touw zetten. Hij heeft het te druk met zijn praktijk. Maar: “Ik wens degenen die dat wel doen alle succes.” En dat kunnen de vijf van WOV drie nie goed gebruiken. Want, heeft Dellebeke al ontdekt, het valt niet mee om mensen te mobiliseren: “Ze zijn tegen de oeververbinding maar nemen vervolgens niet de stap om er ook daadwerkelijk iets tegen te doen. Hoe dat komt? Misschien denken ze dat het toch niets uithaalt.”