COOPER

Zoals het leven een leesboek kan zijn, een roman, zo kan het leven ook een detective zijn, detective in de zin van boek-over-misdaad.

Vroeger loonde misdaad niet, in het begin van de detective en de policier (in de zin van film-over-misdaad) en dat kon toen best, voor een tijdje, maar al snel begon men, de makers en het publiek, in te zien dat je dat nooit kon volhouden. Misdaad loont immers wel degelijk. Bovendien is het veel leuker en aardiger als het loont. Er is een theorie die zegt dat iedereen, u en ik, ergens in ons leven een gedachte, een idee ontwikkelt om snel rijk te worden, liefst in één klap.

En wij weten allemaal dat noeste arbeid misschien adelt, maar niet binnen afzienbare tijd tot hevige rijkdom leidt. Dus bedenken we een omweggetje, een slimmigheidje, waarbij niemand gewond raakt, geen oude weeuwtjes gedupeerd worden, maar een grote instelling een heel klein adertje moet laten, voor hen onmerkbaar, voor u en mij genoeg om een huis op het stille gedeele van Majorca te kopen (of heet het tegenwoordig Mallorca?), terwijl de instelling het ook nog eens van de verzekering terugkrijgt.

Zoals de programmeur die de computer bij alle computergeleide bankoverschrijvingen van een grote bank, ik geloof Chase Manhattan, de dollarcenten tot het lagere volle dollarbedrag liet afronden en die afgeronde dollarcenten automatisch liet overmaken naar de laatste alfabetische rekeninghouder. En vervolgens opende hij een rekening onder de naam Zacharias W. Zyzust. Hij zou slapende rijk geworden zijn met deze naamloze ingreep als er niet een firma onder de naam Z werd ingeschreven, met een nauwgezette en eerlijke boekhouder.

Of het groepje van vier trambestuurders en -conducteurs die in Buenos Aires een oude, afgeschreven tram hadden opgeknapt die zij in hun vrije tijd op spitsuren inzetten, in de hoop weinig abonnementen te treffen en veel baar geld te ontvangen voor hun zelfgemaakte kaartjes.

Het aller-allerleukste is als het niet uitkomt. Dat men wel merkt dat er geld weg is, maar dat de vogel gevlogen is (zo is er op computergebied in deze dagen veel meer aan de hand dan u en ik weten).

Ik werd dan ook aangenaam getroffen toen ik een essay las van de schrijfster Karen Karbo, bijna zelf net een naam uit een boek, die in The New York Times uiteenzette dat het precies twintig jaar geleden was dat een zekere D.B. Cooper een North West Airlines Boeing 727 kaapte en er in een dichtbebost gebied in de staat Washington, in het uiterste noordwesten van de Verenigde Staten, uitsprong.

In die tijd, zegt mevrouw Karbo, vloog iedereen die een pistool tegen het hoofd van de piloot hield, linea recta naar Cuba. Alles was politiek gemotiveerd. Maar Cooper niet. Cooper wilde centjes, om precies te zijn twee ton in gebruikte biljetten van 20 dollar. Twee ton in dollars toen is te vergelijken met een miljoen gulden nu. Een aardig bedrag. Net niet te veel of overvraagd voor een Boeing 727.

Wat ook nieuw was, was zijn kleding: tenue de ville met loafers. Keurig en buitengewoon incongruent.

Hij meldde aan de stewardess dat hij een bom bij zich had en dat hij het bovengemelde bedrag wilde, plus twee burger-parachutes. Het vliegtuig, onderweg van Portland naar Seattle, landde ook in Seattle, waar de 36 passagiers mochten uitstappen en D.B. Cooper de spullen kreeg: het geld uit een bank, de parachutes uit een hangar verderop, waar een parachutistenclub huisde. De kans dat de politie de touwen had doorgesneden of er gaten in had geknipt, was vrijwel nihil in die korte tijd. Vervolgens zette het toestel koers naar Reno. Onderweg deed Cooper de achterdeur open, met de geldzak van de bank (21 pond: honderd pakjes van honderd biljetten) om de buik gebonden en sprong in de orkaan die er woedde. Windvlagen van meer dan 300 km per uur, meldde de meteo. Zicht nul.

En dat was het laatste dat men van hem zag. Hij verdween letterlijk in de wolken.

We moeten echter aannemen dat het daarbij niet bleef. Ergens kwam hij òf op de grond (misschien in een boom) òf in het water van een van de vele meertjes. Maar wie in het water valt, zeker met een parachute om, wordt vroeg of laat gevonden, ook als hij de parachute uit weet te krijgen. Sommigen beweren dat hij, zonder de geldbuidel, op de helling van de Mount Helena terechtkwam en daar is blijven wonen tot zijn dood in 1980, toen de vulkaan uitbarstte. De FBI dacht dat het een ex-gedetineerde was of misschien een parachutist uit de Tweede Wereldoorlog. Een gewone man, dacht men. Maar sinds Watergate weten we dat niemand gewoon is.

Het zou de stuntman Evel Knievel kunnen zijn, geboren en getogen in Montana. Mevrouw Karbo stelt dat hij juist om parachutes in civiele uitvoering vroeg - en niet om militaire - omdat militaire parachutes automatisch opengaan op 70 meter. Ik meen dat te betwijfelen. Militaire parachutes zijn kleiner en gaan harder. Misschien is zij in de war met de static line.

Het kan ook een van de grondleggers van Nike zijn geweest, een fabriekje in Oregon, want de FBI heeft weliswaar nagetrokken wie er in die regio ineens veel geld nodig had om een bedrijfje te starten, maar Nike, gegrondvest in 1964, ontsprong de dans. Men dient er echter wel nota van te nemen dat Nike recentelijk een nieuwe schoen introduceerde om in slecht weer lange afstanden af te leggen in dichtbeboste gebieden.

De filmer David Lynch komt uit Spokane, was toen 25 jaar en had misschien 200.000 dollar nodig om zijn eerste avondvullende film Eraserhead te maken. Zijn laatste werkje heet Twin Peaks, in zwaarbebost gebied. De FBI-agent heet... Cooper.

Maar, zegt Karbo, eigenlijk wijst alles naar één man, een ex-militair, want geen burger wist in 1971 dat je überhaupt van een 727 de deur kon openen tijdens de vlucht, laat staan dat je eruit kon springen - maar de 727 werd in Vietnam gebruikt om CIA-agenten achter de linies te droppen. Wie was er toen hard op weg hoofd van de CIA te worden? Wie was er in WO II neergeschoten en ontsnapte de dood per parachute? Wie leerde overleven in barre omstandigheden tijdens zijn training? Als we dan bedenken dat deze speciale kaper een keurig pak droeg met loafers, dan leiden alle sporen wederom naar het Witte Huis.