Beurs komt tegemoet aan wensen grote belegger

AMSTERDAM, 7 DEC. De gisteren gepresenteerde voorstellen van de Commissie Aandelenhandel van de Amsterdamse effectenbeurs komen gedeeltelijk tegemoet aan de sterk levende behoefte bij de grote marktpartijen aan een systeem vergelijkbaar met de schermenhandel van het Londense beurs, waar de beursvloer is afgeschaft.

Maar ondanks de concessie wil de beurs vasthouden aan één "ordergedreven' markt voor alle beleggers en niet over gaan tot een tweedeling in een particuliere aandelenmarkt en een "prijsgedreven' segment voor institutionele beleggers (verzekeraars, pensioenfondsen).

Bij het traditionele hoekmanssysteem van Amsterdam brengen onafhankelijke tussenpersonen koop- en verkooporders van de commissiehuizen bij elkaar. Vraag en aanbod leiden tot een prijs. Bij het "prijsgedreven' Londense SEAQ International kunnen grote beleggers direct met elkaar handelen op basis van anonieme prijsstellingen via zogenoemde "market makers' die tegen de opgegeven prijs moeten handelen.

Grote marktpartijen, zoals het ambtenarenpensioenfonds ABP en grote bedrijfspensioenfondsen, vrezen dat Amsterdam de internationele aansluiting verliest als geen apart handelssegment wordt ingericht voor de grootste hoofdfondsen. Institutionele beleggers kunnen nu via SEAQ, waar de 24 grootste Nederlandse fondsen worden verhandeld, grote aandelenpaketten kopen en verkopen zonder dat sterke prijsschommelingen ontstaan.

Directievoorzitter H. Kroon van Van der Moolen, het grootste hoekmansbedrijf op de beurs, meent dat de voorstellen van de commissie tot hervorming van het ordergedreven hoekmanssyteem enige elementen bevatten die het prijsgedreven systeem van SEAQ imiteren. Op SEAQ geven market-makers bied en laatprijzen af waartegen zij verplicht zijn te verkopen of verkopen.

Kroon wees erop dat commissiehuizen (commissionairs en banken) in het nieuwe systeem inzage krijgen in koop- en verkooporders die hoeklieden in hun orderboek hebben opgenomen. Hierdoor kunnen ze een indruk krijgen van de mate waarin een nieuwe order de koersvorming van een aandeel kan beïnvloeden.

De hoeklieden zullen dus hun orderboek moeten openen, maar ze zijn in tegenstelling tot SEAQ niet verplicht op deze prijzen te handelen. Maar de commissie meent dat dit in de praktijk wel zal leiden tot extra handel. “Als partijen via het orderboek kunnen zien dat er om 10.30 uur al 100.000 Flippen (aandelen Philips- red.) zijn verhandeld, komen ze automatisch naar ons toe”, meende Kroon van Van der Moolen. Om de informatie verder te verbeteren stelt de commissie voor continu de gecumuleerde omzet per fonds te publiceren. Nu worden omzetgegevens pas de volgende dag in de Officiële Prijscourant gepubliceerd.

Hoewel beurssecretaris mr. P. Arlman gisteren sprak over een "consensusrapport', zei drs. W.G. Jiskoot van ABN Amro, lid van de commissie, dat SEAQ International “belangrijk zal blijven voor de internationale contacten”. Hij voegde daar onmiddellijk aan toe dat de omzetcijfers van SEAQ International “sterk worden overdreven”. Volgens Jiskoot gaat op het moment circa 20 procent van de handel in de grote Nederlandse fondsen (Koninklijke, Unilever) via Londen.

Een belangrijke reden voor het afwijzen van een prijsgedreven systeem is dat de particuliere belegger dan veel slechtere condities zou krijgen dan de grote partijen. De Londense effectenbeurs, waar dit systeem in 1986 werd ingevoerd, overweegt voor de kleinere Britse fondsen weer terug te gaan naar het aloude "jobber'- en specialisatiesysteem, vergelijkbaar met het hoekmanssysteem. Maar de top-40 van de Britse fondsen, waarvoor het prijsgedreven systeem wel werkt, zou een plaats moeten krijgen op SEAQ International.

Hierdoor zou het SEAQ-systeem zich verder kunnen ontwikkelen tot een schermenbeurs voor de grotere Europese fondsen. Beurssecretaris Arlman pleitte daarom voor verbetering van de samenwerking tussen de overige Europese beurzen op het terrein van de zogenoemde "Eurolist'. Na de mislukking vorig jaar van een ander project, Euroquote, staat die samenwerking op een laag pitje.

De vrees voor de zuigkracht van SEAQ International blijft groot. Veelzeggend is dat hoekman Van der Moolen Holding enkele jaren geleden een veel te grootpand aan de Papenbroeksteeg heeft betrokken. Het hoekmansbedrijf houdt er rekening mee dat over enkele jaren de ruime burelen gevuld zullen zijn met computerschermpjes.