ABN Amro positief over beraadslagingen in Congres; Amerikaanse bankwet werkt gunstig uit

AMSTERDAM, 6 DEC. Met meer dan gewone belangstelling volgde de ABN Amro de discussie in het Amerikaanse Congres over de nieuwe bankwet. De Nederlandse bankcombinatie is qua omvang de derde buitenlandse bank in de Verenigde Staten. “Per saldo hebben wij eerder voordeel dan nadeel van de nieuwe wet, want de grote Amerikaanse banken krijgen niet de ruimte die ze wensten,” concludeert lid van de Raad van Bestuur mr.P.J. Kalff.

Vorige week aanvaardde het Congres een sterk verwaterde versie van het oorspronkelijke wetsvoorstel. De nieuwe bankwet moet vooral rekeninghouders van banken beschermen, die failliet dreigen te gaan. Het wetsvoorstel had dan ook alles te maken met de slepende crisis rond de Amerikaanse spaarbanken, die spaarders (en overheid) vele miljarden dollars heeft gekost. Als gevolg van de nieuwe wet kan de bijna failliete Federal Deposit Insurance Corporation (FIDC) 70 miljard dollar extra aantrekken om spaarders te beschermen. Ook de BCCI-affaire speelde een rol, want het toezicht op nieuwe buitenlandse banken wordt verscherpt.

Volgens Kalff was de redding van de FDIC bitter nodig, maar zijn vrijwel alle andere belangrijke onderdelen door sterke lobbies uit het wetsvoorstel verdwenen of sterk afgezwakt. De nieuwe bankwet had het nogal verbrokkelde Amerikaanse bankwezen moeten versterken. Dat is nauwelijks gelukt. “De lobby van kleine banken heeft gewerkt,” meent Kalff.

Anders dan president Bush had gewild, voorziet de wet niet in de mogelijkheid dat de banken hun activiteiten uitbreiden over het hele land. Het had volgens schattingen van het Amerikaanse ministerie van financiën de banken tien miljard dollar aan onnodige administratiekosten kunnen besparen.

De mogelijkheid voor uitbreiding van activiteiten over de hele VS hangt voor een individuele bank af van de wetgeving in de staat waar men een hoofdvestiging heeft. Liberale staten kennen voor interstate banking weinig belemmeringen. Amerikaanse banken die in staten zitten met een conservatieve wetgeving zijn fors in het nadeel. Kalff: “Wij hebben het voordeel dat we met dochters European American Bank in New York en LaSalle National in Illinois zitten. Dat zijn staten met liberale wetgeving.” Zo nam LaSalle afgelopen zomer de spaarbank Talman over, waarmee in één klap 37 kantoren in en om Chicago werden verkregen.

Belangrijk onderdeel van het oorspronkelijke wetsvoorstel was ook de versterking van de kapitaalsbasis van de banken. Zo moest aan banken de mogelijkheid worden geboden aandelen bij industriële ondernemingen te plaatsen. Ook zouden banken op een breder terrein actief moeten kunnen zijn, zoals op de markten voor effecten en verzekeringsprodukten.

Van al deze punten bleef weinig over door invloedrijke lobbies van investeringsbanken en verzekeringsmaatschappijen, die concurrentie met de commerciële banken liever uit de weg gaan. Kalff: “Ik betreur het dat de handelsbanken niet aan emissies en handel in effecten mogen doen, want het beperkt hen in hun mogelijkheden. De regels over effectenhandel dateren nog uit de jaren twintig. De banken namen toen te grote risico's, maar de ervaringen in Europa bewijzen dat het verantwoord kan. Van de beperking op verzekeringsgebied hebben we weinig last, want wij zijn niet van plan in de Verenigde Staten verzekeringsmaatschappijen te kopen.” NMB Postbank en verzekeraar Nationale Nederlanden kregen vorig jaar na hun fusie van de Federal Reserve Board ontheffing om een “gescheiden bedrijfsvoering” in de VS gedurende vier jaar voort te zetten.

Volgens de nieuwe bankwet kunnen makelaars actief blijven die voor particulieren de gunstigste mogelijkheid zoeken hun deposito's bij banken onder te brengen. Deze brokered deposits mogen nu alleen naar sterk gekapitaliseerde banken. “Wij voldoen daaraan, dus voor ons is dat voordelig, ,” zegt Kalff. Bovendien speelt het feit dat de FIDC geen onverzekerde deposito's meer dekt, de sterke banken in de kaart.

De bestuurder van ABN Amro betreurt het dat voorstellen voor stroomlijning van het toezicht op de banken zijn gestrand. Nu houden zich daar naast de Federal Reserve Board (het Amerikaanse stelsel van centrale banken) nog vier instellingen mee bezig. Die laatste vier hebben met succes hun invloed aangewend. “Het is een kans gemiste, want het huidige toezicht is niet erg efficiënt.”

Kalff verwacht overigens ook weer niet dat Amerikaanse banken als gevolg van de nieuwe bankwet een nieuwe golf van buitenlandse concurrenten over zich heen krijgen. Wel kunnen de reeds aanwezige Europese en Japanse banken volgens Kalff hun positie in de Verenigde Staten versterken. Het Amerikaanse bankwezen blijft een weinig overzichtelijke lappendeken. “De mogelijkheden voor overnames zijn door deze wet voor ons onveranderd,” zegt Kalff. Hij voegt er onmiddellijk aan toe dat ABN Amro op dit moment bezig is te consolideren “absoluut niet in actieve zin” rondkijkt. “Maar je kunt nooit iets uitsluiten.”