Weltfremd

In zijn stuk van 21 november 1991 schildert Saris een fysicus af op een manier die kant noch wal raak: ""Weltfremd en introvert''.

Ongetwijfeld lopen dergelijke fysici rond, maar in welke discipline vindt men dit soort mensen niet?

In mijn studententijd was er een aanzienlijk deel van de natuurkundestudenten actief in het studentenleven buiten de faculteitsvereniging; je trof ze aan in zowel de Senaat van Corpora als in de studentenvakbeweging. Diverse besturen van algemene studentenverenigingen bevatten studenten uit de natuurkundefaculteit.

Saris weet heel goed dat maar een klein gedeelte van de fysici na hun studie of promotie actief natuurkunde blijven beoefenen. Het merendeel vindt een loopbaan in de samenleving waarin hun training in het analyseren en oplossen van problemen hen op posities brengt die men bij het begin van de studie niet voor mogelijk zou houden. In vergelijking met andere studierichtingen hebben fysici in het algemeen weinig moeite een baan te vinden.

Ook wat zijn opmerkingen over het ongeluk in Tsjernobyl betreft, slaat Saris de plank behoorlijk mis. De radioactieve besmetting van Nederland werd niet als eerste door de overheid of boeren gemeld, maar door fysici van de Rijksuniversiteit van Groningen. Het waren ook deze fysici die door veel burgers (incl. boeren) en journalisten werden geraadpleegd omtrent de omvang en consequenties van de besmetting als onafhankelijke bron naast de overheid. Metingen aan gras, melk, groente en kleding leverden naast publicaties in wetenschappelijke tijdschriften als Nature, Oecologia en Health Physics informatie op waarmee de overheid maatregelen kon nemen. Zo kon bijvoorbeeld de Nederlandse delegatie tijdens een IAEA-bijeenkomst in Wenen eind augustus 1986 aan de hand van metingen in Groningen aan kleding van Nederlanders, die in de Sovjet-Unie waren geweest, de uitspraak van de Sovjets weerleggen dat brokjes splijtstof niet verder dan 30 km van de reactor waren gekomen.