Vrees voor coup steekt in Sovjet-Unie kop weer op

MOSKOU, 5 DEC. De angst voor een staatsgreep steekt de kop weer op in de Sovjet-Unie. Minister van buitenlandse zaken Edoeard Sjevardnadze heeft er gisteren in een klein vraaggesprek met het populaire weekblad Megapolis Express opnieuw voor gewaarschuwd. Burgemeester Anatoli Sobtsjak van St. Petersburg deed in een vraaggesprek met het Franse dagblad Le Figaro hetzelfde.

Een dag eerder had zelfs president Michail Gorbatsjov in het Sovjet-weekblad Literatoernaja Gazeta laten doorschemeren dat het “militair-industriële complex” nog steeds een broeinest van samenzweerders is.

Volgens Sjevardnadze, die deze maand een jaar geleden aftrad uit protest tegen de nakende dictatuur maar die sinds een paar weken weer terug is op het ministerie van buitenlandse zaken, zijn de voorwaarden voor een staatsgreep nu veel gunstiger dan voor de mislukte staatsgreep van 19 augustus. De sinds de coup losgebarste hyperinflatie heeft de “ontevredenheid onder de massa” doen toenemen en het verlangen naar een “sterke arm” navenant, aldus Sjevardnadze. Zo'n sterke arm kan alleen weerstaan worden met een krachtige uitvoerende macht. “En juist die hebben we nu niet”, aldus de bewindsman.

Volgens burgemeester Sobtsjak heeft de nederlaag van de communisten de weg vrijgemaakt voor de serieuze putschisten. Die komen volgens hem uit het leger en hebben door de omstandigheden nu wel degelijk “kans op succes”, aldus Sobtsjak die daarmee voortborduurde op de vrees die Gorbatsjov eerder deze week uitsprak in de Literatoernaja Gazeta. “Iemand verwacht een nieuwe putsch en organiseert die zelfs. Wie? Iemand uit het militair-industriële complex en iemand uit de partijstructuren”, zei Gorbatsjov in dat gesprek.

Het avondblad Izvestia was hun maandag vooraf gegaan. Volgens de Izvestia, de belangrijkste krant van de Sovjet-Unie, is er geen enkele garantie dat de krijgsmacht aan de kant van de huidige democratische machthebbers staat. Vooral onder het officierskorps zou de onrust toenemen, schrijft de krant die daarbij verwijst naar de "zwarte' kolonel Viktor Alksnis van de conservatieve "sojoez-fractie' die de stemming onder het middenkader als geen ander aanvoelt. De tienduizenden manschappen die nu terugkeren uit de DDR, Polen, Tsjechoslowakije, Hongarije, Mongolië en straks ook uit het Balticum zouden voor een eventuele coup het geëigende voetvolk kunnen zijn, aldus de Izvestia.