Lubbers: sociale vernieuwing nog niet van de baan

DEN HAAG, 5 DEC. Minister-president Lubbers deelt niet de pessimistische conclusie van de commissie-Schaefer over de voortgang van de sociale vernieuwing. Dat bleek gistermiddag bij de presentatie van het voor het kabinet zeer kritische eindrapport van de commissie.

De Interbestuurlijke projectgroep sociale vernieuwing, zoals de commissie officieel heet, houdt er per 31 december na anderhalf jaar mee op. In het eindrapport wordt geconstateerd dat de sociale vernieuwing met enthousiasme is overgenomen door gemeenten maar dat het op rijksniveau is gereduceerd tot een decentralisatieproject van Binnenlandse Zaken.

Lubbers beschouwt de kritiek als een aansporing om voort te gaan op de ingeslagen weg. “Er is best plaats op dit moment voor een kritisch oordeel. Dat zet weer druk op het kabinet om verder te gaan”, aldus de premier.

Schaefer noemde zijn rapport “het testament van iemand die nog niet is overleden”. Het hoog kritische gehalte van het eindrapport verklaarde Schaefer met het feit dat er “al genoeg slijmverhalen worden geschreven”.

Minister Dales (binnenlandse zaken) stelde dat sociale vernieuwing nimmer de allerhoogste kabinetsprioriteit heeft gehad. Maar het was volgens de bewindsvrouw “wel de ruggegraat van het rijksbeleid en is dat nog steeds.”

Hoe het nu verder gaat met sociale vernieuwing is volgens Dales “niet duidelijk”. Volgens haar is in ieder geval een goede, soms informele, communicatie tussen convenant-gemeenten, kabinet en departementen verzekerd doordat er nu een “aanspreekpunt” is op haar ministerie. Dat is de nieuwe afdeling uitvoering sociale vernieuwing. Verder is er een ambtelijke taakgroep die ervoor moet zorgen dat de departementen hun beleid op elkaar afstemmen. Schaefer heeft verder voorgesteld een bestuurlijk platform in het leven te roepen bestaande uit een college van “drie onafhankelijke personen met gezag en autoriteit in de samenleving” die op rijksniveau de vinger aan de pols moet houden. Op dat punt hield de minister de boot nog af.

De regeringsfracties CDA en PvdA in de Tweede Kamer zijn niet eens met de kritiek van Schaefer op de regering. Zij zijn niet teleurgesteld in het beleid. Beide fracties stellen dat de sociale vernieuwing op lokaal niveau wel degelijk succesvol is. De Pvda noemt het “moeizaam bestuurlijk proces” dat langzaam maar zeker van de grond komt en in de praktijk al succes heeft.

VVD-woordvoerder Dijkstal schaart zich achter de kritiek van het eindrapport. De sociale vernieuwing had volgens de VVD onmiddellijk gestalte moeten krijgen door middel van verregaande decentralisatie en niet via “het verwrongen middel van het convenant”.

D66-afgevaardigde Scheltema noemt het “zorgelijk” dat een “zo belangrijk onderdeel van het kabinetsbeleid blijft hangen”. Ze is het met Schaefer eens dat ook de Tweede Kamer het heeft laten afweten.