EMU en sancties

Op 25 november werd in de EG overeenstemming bereikt over sancties tegen lidstaten die zich niet houden aan de gestelde criteria voor begrotingstekorten in de Economische en Monetaire Unie (EMU). De ministerraad zal een boete kunnen opleggen in de vorm van een bij de EG te storten renteloos deposito (NRC Handelsblad, 26 november).

Wat een naïviteit! Gelooft iemand nu werkelijk dat ooit een boete wordt opgelegd aan bijvoorbeeld de Franse staat, waarvan een hoge vertegenwoordiger nog onlangs verklaarde dat "men niet tegen Frankrijk stemt'? In bijna veertig jaar Europese integratie heeft men het kernprobleem van de verdragsuitvoering: sancties tegen een lidstaat als substantiële belangen op het spel staan, nooit kunnen oplossen. Natuurlijk kan een grote mate van discipline automatisch worden afgedwongen met een Europese centrale bank die het monetaire verkeer volledig in eigen handen heeft zonder enige invloed van politici, een monetaire dictatuur waaronder ontspoorde lidstaten zichzelf zouden straffen. Maar dat is niet wat nu wordt voorgesteld. In feite is aan de orde een EMU zonder echte sancties (behalve misschien tegen kleine landen). Met de grote verschillen tussen de politieke culturen in de EG zullen we daarom met de EMU een disharmonie meemaken die ver uitgaat boven wat we gewend zijn met de kleine sector van de landbouwpolitiek.

Het echte drama ligt elders. Nu Azië zo spectaculair groeit had al die energie, fantasie en tijd geofferd aan een te hoog grijpend en introvert Europa, allang gericht moeten zijn op veel meer cohesie en eenheid van het hele Westen. Dat Westen (hoe ook gedefinieerd) is immers slechts een kleine minderheid in de wereld van de volgende eeuw. Trouwens alleen in een sterk Westers kader kan de komende hegemonie van Duitsland in onze omgeving een passend tegenwicht ontmoeten.

Met "Maastricht' zijn wij bezig met de blunder van de eeuw!