Delta geeft Pan Am de nekslag

NEW YORK, 5 DEC. De Amerikaanse luchtvaartmaatschapij Pan Am, ooit pionier en vervolgens tientallen jaren absoluut heerser in de internationale luchtvaart, heeft gisteren met onmiddellijke ingang alle activiteiten gestaakt. Nekslag voor Pan Am is de weigering van de Amerikaanse branchegenoot Delta Airlines om met 25 miljoen dollar over de brug te komen.

Delta Airlines kwam dit jaar overeen een groot aantal activa van Pan Am over te nemen, waaronder de transatlantische routes, en een belang te nemen van 45 procent in het restant van de sinds januari in surséance van betaling verkerende Pan Am. In het kader van dit akkoord zou Delta 140 miljoen dollar aan Pan Am betalen waarvan inmiddels 115 miljoen is voldaan. Delta weigerde al enige tijd om de resterende 25 miljoen over te maken omdat de verliezen van Pan Am groter zijn dan verwacht.

“Onze werknemers hebben moedige pogingen gedaan om in een harde en lange strijd te kunnen opstaan als een nieuwe, kleinere maatschappij. We zijn teleurgesteld dat de daarvoor benodigde gelden niet zullen verstrekt”, zei de bestuursvoorzitter van Pan Am, Russel L. Ray, in een eerste reactie.

De faillissementsrechter had Pan Am tot vandaag de tijd gegeven om elders financiering te vinden. Pan Am zei vijftien miljoen dollar nodig te hebben om tot zondag door te vliegen, en nog meer om ook na het komende weekeinde in de lucht te blijven.

In luchtvaartkringen werd dinsdag nog vernomen dat Trans World Airlines (TWA) de vijftien miljoen dollar zou willen neerleggen in ruil voor toegang tot de diensten van Pan Am op Latijns Amerika. Die routes waren vrijwel het enige dat is overgebleven van de maatschappij.

In 1927 werd Pan Am opgericht door de toen 25-jarige Juan Trippe. In dat jaar werden de eerste vluchten - met post - uitgevoerd van Key West (Florida) naar Cuba. Een jaar later konden passagiers al meevliegen naar Havana. Om de populariteit van de maatschappij te vergroten nam Trippe Charles Lindbergh in dienst, die als eerste per vliegtuig de Atlantische Oceaan was overgestoken.

Pan Am werd zeer snel groter. Via het Caribisch Gebied en Mexico ontsloot zij Midden- en Zuid-Amerika en later Azië en Nieuw Zeeland. In 1938 begon de maatschappij met vluchten per vliegboot naar Europa. De vliegboot, een Boeing 314, bood plaats aan 314 passagiers.

Tijdens de blokkade van Berlijn in 1948-49 speelde Pan Am een grote rol. Ze voerde via de luchtcorridor ongeveer 2000 vluchten uit. In de jaren vijftig was Pan Am de eerste die met straalvliegtuigen een lijndienst over de Atlantische Oceaan naar Europa onderhield.

Technisch en economisch was de maatschappij de concurrentie steeds een stap voor, en na de Tweede Wereldoorlog gold zij als symbool van "de wijde wereld'. Op de transatlantische routes begon ook de ster van Pan Am te verbleken. Oliecrises, overcapaciteit, prijzenslagen, juridische problemen en fouten in het management brachten de luchtreus in de problemen, waaruit geen uitweg meer mogelijk bleek te zijn.

De verkoop van de routes over de Stille Oceaan van enkele jaren gelden bood geen soelaas, evenmin als de verkoop van de verbindingen met Londen en van de binnenlandse vluchten routes in Duitsland met bestemming Berlijn. Het afstoten van de routes over de Atlantische Oceaan aan Delta Airlines van enige tijd geleden blijkt nu eveneens een vergeefse transactie te zijn. (DPA, ANP)

totaal................................f 18.831..f 22.300