TERRY ANDERSON; Een muur van kracht

Hij liep rondjes in zijn kamer van drieëneenhalf bij vierëneenhalve meter, voor zover zijn kettingen het toelieten, deed "sit-ups' en "push-ups' en worstelde soms, geblinddoekt, met zijn bewakers; hij leerde Arabisch door systeemkaartjes van verpakkingsmateriaal te maken, fröbelde van folie en lucifers rozenkransen in elkaar: zo kwam Terry Anderson de afgelopen zesëneenhalf jaar zijn dagen door. “Bezig blijven, dat is de enige manier om de depressies te verdrijven”, schreef hij in een van de weinige brieven die de buitenwereld bereikte.

Twee maanden geleden verspreidden zijn gijzelaars een videoband waarop Anderson in vraag-en-antwoord een rozig beeld schetste van zijn gevangenschap. Hij zou tv mogen kijken, naar de radio luisteren, kranten kunnen lezen en veel mogen praten. De vorige maand vrijgelaten gijzelaars Terry Waite en Thomas Sutherland, die samen met Anderson vastzaten, spraken deze weergave tegen. Alle gijzelaars werden in de zwaarst denkbare omstandigheden vastgehouden, in kleine donkere ruimtes waar het vergeven was van de muskieten, vastgeketend, verstoken van informatie.

Ook de Ierse gijzelaar Brian Keenan, die in augustus 1990 werd vrijgelaten, verbleef in het gezelschap van Anderson, door hem omschreven als “een forse, strijdlustige man”. Volgens Keenan spraken ze op fluistertoon met elkaar om te voorkomen dat ze werden geslagen. “Een gijzelaar is een gekruisigde levende, in stilte huilend glijdt hij af naar zijn innerlijk van de ultieme wanhoop”, zo omschreef Keenan zijn gevoel.

Vrijgelaten gijzelaars spraken over de onbegrensde vindingrijkheid van Anderson. John McCarthy, die op 8 augustus van dit jaar vrijkwam, zat lange tijd samen met Anderson vast. Ze schaakten met stukken, die Anderson van de folieverpakking van stukjes kaas had gemaakt, tot de bewakers het spel afpakten. “Terry was een muur van kracht voor alle anderen”, vertelde McCarthy aan Andersons zus, “op de 1.000 keer schaken won ik één keer.”

Terry Anderson werd geboren op 27 oktober 1947 in Lorain, Ohio. Hij diende in de jaren zestig zes jaar lang in het korps mariniers van het Amerikaanse leger en was in die hoedanigheid gestationeerd in Vietnam en Japan. In het leger legde Anderson zich toe op de journalistiek, hij was correspondent van de legervoorlichtingsdienst. Tijdens de oorlog in Vietnam onderging hij zijn vuurdoop als oorlogsverslaggever.

Na zijn diensttijd bezocht Anderson de Iowa State University, studeerde af en kreeg een aanstelling bij het persbureau Associated Press (AP). Zijn eerste posten voor AP waren in de Verenigde Staten: Detroit, Louisville en New York, voor hij aan het grote werk werd gezet: achtereenvolgens Japan, Zuid-Afrika en ten slotte Libanon.

In 1982 begon Anderson in Beiroet als chef van het Midden-Oosten-bureau van AP. Hij werkte als een bezetene om kennis te verkrijgen over het ingewikkelde patroon van milities, facties en partijen in Beiroet. “Hij wilde dat in de VS de hel van de burgeroorlog en de verwoestende uitwerking op de grotendeels onschuldige burgerbevolking werd begrepen. Hij riskeerde zijn leven om je te informeren”, aldus David Jacobsen, een Amerikaanse gijzelaar die 16 maanden met Anderson vastzat, tot hij in 1986, na "slechts' anderhalf jaar te zijn gegijzeld, werd vrijgelaten.

Op 16 maart 1985 werd Terry Anderson ontvoerd door gewapende mannen, naar later bleek leden van de pro-Iraanse Islamitische Jihad. De ontvoerders lieten weten dat Andersons gevangenschap een onderdeel vormde van de “voortgaande operatie tegen de Amerikanen”. Ze eisten vrijlating van islamitische extremisten die onder meer in Israel en Koeweit vastzaten.

Behalve de informatie op de videobanden kreeg de buitenwereld heel weinig te weten over het lot van Terry Anderson. Vlak voor zijn ontvoering was Anderson gescheiden van zijn Amerikaanse vrouw, bij wie hij een dochter had, en getrouwd met een Libanese. Zijn tweede dochter Sulome werd in juni 1985 geboren. Anderson mocht naderhand wel een foto van haar ontvangen, maar hij zou haar naam niet weten.

Na 2.454 dagen in een Libanese kerker is Terry Anderson vanaf vandaag weer een vrij man. Voor het eerst zal hij zijn dochter van zes zien en horen dat ze Sulome heet.