Senaat steunt wetsvoorstel basisvorming

DEN HAAG, 4 DEC. De Eerste Kamer gaat in principe akkoord met het wetsvoorstel basisvorming van staatssecretaris Wallage (onderwijs). Wel hebben de vier grote partijen nog forse kritiek op het voorstel.

Dit bleek uit de gisteren gepubliceerde reacties van CDA, PvdA, VVD en D66 op het wetsvoorstel dat voorziet in een gemeenschappelijk lesprogramma van vijftien vakken voor het voortgezet onderwijs. PvdA-woorvoerster drs. R. Jaarsma schrijft het deze zomer bereikte compromis in de Tweede Kamer te willen respecteren. CDA-senator drs. A.C. Grol-Overling zegt dat haar “fractie het avontuur wel aanwil”. Wel wil het CDA eerst meer duidelijkheid over onder meer de “haast” waarmee Wallage kleine categorale scholen wil laten opgaan in brede scholengemeenschappen.

Zolang de Eerste Kamer niet met het wetsvoorstel akkoord is gegaan, handelt Wallage met zijn nieuwe voorschriften volgens Grol “in strijd met de parlementaire democratie”. Mocht blijken dat door de opheffing van kleine scholen bepaalde groepen kinderen te ver moeten reizen, dan wil het CDA alsnog uitzonderingen mogelijk maken.

De basisvorming moet een eind maken aan twintig jaar discusie over de eerste fase van het voortgezet onderwijs. Aanvankelijk zouden alle schooltypen in een nieuwe middenschool opgaan, waarbij leerlingen met verschillende aanleg bij elkaar in de klas zouden zitten. In de basisvorming is dat niet het geval en blijft het onderscheid naar schooltypen gehandhaafd. Wel moeten alle leerlingen van LBO, MAVO, HAVO en VWO dezelfde vijftien vakken doorlopen. Ze kunnen dat doen in twee, drie of vier jaar.

CDA en VVD in de Eerste Kamer vinden het wetsvoorstel echter nog steeds de geest van de middenschool ademen. Beide partijen willen meer garanties dat nevenvestigingen van brede scholengemeenschappen waar straks alleen de basisvorming wordt gegeven, zich niet alsnog ontwikkelen tot een soort middenschool.

Alle vier de grote partijen vragen zich af of de basisvorming werkelijk leidt tot een verhoging van het onderwijspeil, zoals Wallage in zijn voorstel schrijft. Zij vrezen dat door de vijftien merendeels theoretische vakken “praktisch ingestelde leerlingen op het aanbod zullen afknappen”, zoals Jaarsma schrijft. De meeste partijen dringen dan ook aan op een grondige evaluatie op basis van bijvoorbeeld het aantal drop-outs.

De PvdA toont zich zeer sceptisch of het beoogde doel van uitstel van studie- en beroepskeuze wordt gehaald. Door de invoering van zogeheten kerndoelen in het basisonderwijs (beschrijvingen van wat leerlingen moeten kunnen en weten) vreest de PvdA een sterkere selectie.

Net als de VVD in de Tweede Kamer wijzen de liberalen in de Eerste Kamer de basisvorming af. Woordvoerder drs. A. van Boven vraagt zich af hoe de door Wallage nagestreefde fusies te rijmen zijn met het beleid van de overheid om het ziekteverzuim in het onderwijs terug te dringen. Onderzoek heeft volgens Van Boven juist een relatie aangetoond tussen fusies en ziekteverzuim.

Begin volgend jaar debatteert de Eerste Kamer plenair over het wetsvoorstel.