"Rome wint zieltjes in gebied van orthodoxen'

ROME, 4 DEC. In een felle aanklacht tegen de katholieke kerk hebben vertegenwoordigers van de orthodoxe kerken in Oost-Europa gezegd dat Rome probeert hun gelovigen over te halen zich te bekeren tot het katholieke geloof en probeert hun eigendommen af te pakken.

In doodse stilte luisterden de bisschoppen op de Europese synode in Rome naar de aanklacht van de grieks-orthodoxe aartsbisschop Spyridon Papagheorghiou, een metropoliet uit Italië die de oecumenische patriarch van Constantinopel vertegenwoordigt. Hij zei dat Rome Oost-Europa beschouwt als “een missiegebied” waar aan zieltjeswinnerij wordt gedaan zonder respect te tonen voor de eeuwenoude orthodoxe kerken.

Papagheorghiou beschuldigde de katholieke kerk in de Oekraïne en in Roemenië van “geweld” nadat met Rome verbonden kerken daar kerkgebouwen hebben bezet. De dialoog tussen katholieken en orthodoxen is hierdoor “ernstig in gevaar gebracht”, zei de grieks-orthodoxe aartsbisschop. Hij was als een van de "broederlijke delegaties' van andere kerken uitgenodigd de synode van Europese bisschoppen bij te wonen.

Een ander punt van conflict is de benoeming van nieuwe katholieke bisschoppen in onder andere Moskou en Novosibirsk. Rome heeft hierover niet overlegd met de russisch-orthodoxe kerk, die de benoemingen afwijst omdat er in haar ogen te weinig katholieke gelovigen zijn.

Een ander voorbeeld van de opstelling van Rome is de oproep van Radio Vaticaan aan de Bulgaarse gelovigen om terug te keren in de schoot van “de enige en ware kerk”. Dit was voor de bulgaars-orthodoxe kerk reden de uitnodiging voor de synode af te wijzen. De servisch-orthodoxen zagen af van deelname omdat het Vaticaan openlijk de zijde van de (katholieke) Kroaten heeft gekozen in het Joegoslavische conflict.

Paus Johannes Paulus II brak maandag de spanning na de beschuldigingen van Papagheorghiou door na zijn rede tot de synode naar hem toe te lopen en hem te omarmen. Gisteren hebben een aantal bisschoppen zich verdedigd. De Tsjechoslowaakse bisschop van Prezov, Jan Hirka, wees erop dat de katholieken in Oost-Europa ook te lijden hebben gehad onder de opstelling van de orthodoxe kerken, en dat deze nu hun fouten uit het verleden zouden moeten erkennen. En de aartsbisschop van de geünieerde katholieken in de Oekraïne, Myroslav Lubachivski, pleitte voor “religieus pluralisme” en verzette zich tegen “de veronderstelling dat een bepaalde natie volledig orthodox of volledig katholiek moet zijn”. Hij zei dat hij erop zou blijven staan dat de katholieken in de Oekraïne de kerken terugkrijgen die in 1946 door Stalin zijn afgepakt en voor een groot deel aan de russisch-orthodoxe kerk zijn gegeven.

Lubachivski riep verder de paus op om als een der eersten de Oekraïne te erkennen als een onafhankelijke republiek.