Havel doet dringend beroep op parlement

PRAAG, 4 DEC. President Václav Havel heeft gisteren in het Tsjechoslowaakse parlement zijn voorstellen voor een uitbreiding van zijn bevoegdheden verdedigd. Daarbij kwam het herhaaldelijk tot luidruchtige en boze reacties van de kant van parlementariërs.

Havel wil speciale bevoegdheden, tot en met de mogelijkheid per decreet te regeren, om Tsjechoslowakije uit zijn constitutionele crisis te helpen. Al langer dan een jaar wordt het politieke debat gedomineerd - en wordt het hervormingsproces ernstig vertraagd - door de kwestie van de staatkundige toekomst van Slowakije. Havel wil die kwestie met een referendum oplossen; in Slowakije voelen de grote partijen daar echter niets voor.

Havel sprak gisteren met klem beschuldigingen tegen als zou hij met zijn speciale volmachten “een dictatuur, een autocratie of een presidentieel systeem” willen introduceren. Die beschuldigingen, aldus de president, zijn “niet objectief en kwetsend”. De speciale volmachten zijn nodig om te voorkomen dat de federale instituten van het land geblokkeerd raken en om de constitutionele impasse te doorbreken. Het overleg over de kwestie-Slowakije bevindt zich, zei hij, op “een dood punt”. “Elke burger weet dat dit land op de rand van een ernstige constitutionele crisis staat. We weten nog altijd niet of we één dan wel twee staten zijn en het wordt de hoogste tijd dat we dat te weten komen”, zo stelde Havel. “Deze onzekerheid is zenuwslopend, irritant en buitengewon gevaarlijk.”

Volgens de voorstellen die Havel gisteren verdedigde moet er een wet komen die de procedures voor een nieuwe grondwet regelt en moet de wet op het referendum worden aangepast. De wet zou moeten bepalen dat de president of zeven procent van het totale aantal ingeschreven kiezers het initiatief tot een referendum kunnen nemen. Havel wil tevens een wet die de omstandigheden toelicht waaronder het parlement kan worden ontbonden en die bepaalt dat de president per decreet regeert tot er een nieuw parlement is gekozen.

Vorige maand leed het voorstel van Havel de Slowaakse kwestie door een referendum te regelen schipbreuk op de vraag hoe de vraag die de kiezers wordt voorgelegd, moet worden geformuleerd. (AFP, AP)